Kürtçe seçmeli derslere ilgi son 15 yılın zirvesinde

Türkiye'de 2025-2026 eğitim öğretim yılında "Yaşayan Diller ve Lehçeler" dersi kapsamında Kürtçe lehçelerine yönelik ilgi son yılların en yüksek seviyesine çıktı. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) verilerine dayanan Memur-Sen ile Rawest Araştırma'nın hazırladığı sunuma göre, Kurmancca ve Kirmancki (Zazaca) derslerini toplam 37 bin 406 öğrenci tercih etti.

Verilere göre öğrencilerin 30 bin 441'i Kurmancca, 4 bin 488'i Zazaca dersini seçerken, 1.890 öğrencinin tercih ettiği ders detayı belirtilmedi. Ayrıca 400 öğrenci Adığece, 144 öğrenci Boşnakça ve 41 öğrenci ise Lazca dersini tercih etti.

Kurmancca, "Yaşayan Diller ve Lehçeler" dersini seçen öğrencilerin yüzde 81,4'ünü oluştururken, Zazaca'nın payı yüzde 12 olarak kaydedildi.

En yoğun talep Diyarbakır, Mardin ve Batman'dan

Kurmancca dersini tercih eden öğrencilerin en fazla bulunduğu il 7 bin 421 öğrenciyle Diyarbakır oldu. Diyarbakır'ı 6 bin 58 öğrenciyle Mardin, 4 bin 694 öğrenciyle Batman, 3 bin 226 öğrenciyle Hakkari ve 2 bin 971 öğrenciyle Van izledi.

Şırnak'ta 2 bin 256, Ağrı'da bin 16, Şanlıurfa'da 939, Bitlis'te 676, Siirt'te 565, Mersin'de 324 ve Muş'ta 183 öğrenci Kurmancca dersini seçti.

Verilere göre yalnızca Diyarbakır, Mardin ve Batman, Kurmancca dersini tercih eden öğrencilerin yaklaşık yüzde 60'ını oluştururken, Diyarbakır tek başına ülke genelindeki öğrencilerin yaklaşık dörtte birine ev sahipliği yaptı.

Bazı illerde artış, bazılarında düşüş

2024-2025 ile 2025-2026 eğitim öğretim yılları karşılaştırıldığında Kurmancca dersini tercih eden öğrenci sayısı Bitlis'te yüzde 47, Van'da yüzde 31, Ağrı'da yüzde 17, Batman'da yüzde 14 ve Şırnak'ta yüzde 12 arttı.

Buna karşılık Şanlıurfa'da yüzde 35, Hakkari'de yüzde 16, Diyarbakır'da yüzde 10 ve Mardin'de yüzde 5 düşüş kaydedildi.

Zazaca dersini tercih eden öğrencilerin en yoğun olduğu il 3 bin 21 öğrenciyle Bingöl oldu. Bingöl'ü bin 285 öğrenciyle Diyarbakır ve 171 öğrenciyle Dersim takip etti.

Sunumda, Diyarbakır'ın hem Kurmancca hem de Zazaca derslerinin yoğun olarak tercih edildiği az sayıdaki il arasında yer aldığı belirtildi.

Kurmancca dersini seçen öğrencilerin 15 bin 631'i erkek, 14 bin 810'u ise kız öğrencilerden oluştu. Buna göre öğrencilerin yüzde 51,3'ünü erkekler, yüzde 48,7'sini ise kızlar oluşturdu.

Son 15 yılın en yüksek seviyesi

Sunumda yer alan uzun dönemli verilere göre, Kürtçe lehçelerine yönelik seçmeli ders tercihi 2025-2026 eğitim öğretim yılında son 15 yılın en yüksek düzeyine ulaştı.

Verilere göre tercih sayısı yaklaşık 59 bine yükselirken, 2020 yılındaki en düşük seviyeye göre yüzde 295, 2015 yılındaki önceki rekora göre ise yaklaşık yüzde 60 artış kaydedildi.

Sunumda ayrıca Kürtçe öğretmenlerinin büyük ölçüde Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da görev yaptığı, İstanbul ve Antalya gibi göç alan iller dışında batı illerinde Kürtçe öğretmeni atamalarının sınırlı düzeyde kaldığı belirtildi.