Lübnan dosyasında çıkmaz: CENTCOM Komutanı İsrail’e gidiyor

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran ile ateşkes sonrası diplomatik süreci kalıcı bir anlaşmaya dönüştürme çabaları sürerken, ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper’ın İsrail ve bölgedeki bazı ABD müttefiki ülkelere ziyaret gerçekleştireceği bildirildi.

Cooper’ın perşembe günü İsrail’e ulaşmasının beklendiği belirtilirken, ziyaretin hemen öncesinde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Körfez ülkelerini kapsayan temaslarda bulundu.

Hürmüz ve ateşkes gündemi

Ziyaret, Washington ile Tahran arasında savaş sonrası bölgesel düzen konusunda farklı mesajların verildiği bir dönemde gerçekleşiyor.

Beş hafta süren çatışma boyunca İran, çok sayıda ülkeye füze saldırıları düzenlemiş ve balistik füze ile insansız hava araçları kullanarak Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğini büyük ölçüde sekteye uğratmıştı.

Trump yönetimi, İran’ın boğazdan geçen ticari gemilerden herhangi bir geçiş ücreti ya da ek maliyet talep etmemesi gerektiğini savunuyor. Günlük küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazda trafiğin büyük ölçüde savaş öncesi seviyelere döndüğü belirtiliyor.

Öte yandan İran yönetimi, Umman ile koordinasyon içinde mevcut 60 günlük ateşkes ve müzakere süreci sonrasında boğazda denizcilik şirketlerine yönelik bazı “hizmet mekanizmaları” üzerinde çalışacağını açıklamıştı.

Lübnan dosyasında anlaşmazlık

Cooper’ın bölge turunun bir diğer önemli gündemi ise Lübnan.

Trump yönetimi, İsrail’in güney Lübnan’daki bazı bölgelerden kademeli çekilmesini ve bu alanların Lübnan ordusuna devredilmesini öngören bir pilot plan üzerinde çalışıyor.

Plan kapsamında ilk uygulama alanlarının Nebatiye vilayetindeki bazı bölgeler olması öngörülüyor. Ancak İsrail’in son haftalarda bölgede stratejik tepeleri kontrol altına alma yönündeki askeri hamleleri süreci karmaşık hale getirdi.

ABD ordusu ise ateşkesin uygulanmasını izlemek ve sahada çatışmaların yeniden tırmanmasını önlemek amacıyla süreci yakından takip ettiğini açıkladı.

Washington’da salı günü başlayan İsrail-Lübnan görüşmelerinde askeri ve diplomatik heyetler bir araya geldi. Ancak diplomatik kaynaklara göre şu ana kadar önerilen çekilme planının uygulanmasına ilişkin somut ilerleme sağlanamadı.

İsrail geri adım atmıyor

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, çarşamba günü yaptığı açıklamada ülkesinin güney Lübnan’dan çekilmeyeceğini ve yerinden edilen yüz binlerce kişinin bölgeye dönüşüne izin vermeyeceğini söyledi.

Katz, bu tutumun ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’e iletildiğini, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun da aynı mesajı Trump’a aktardığını belirtti.

İsrailli yetkililer ayrıca, Washington’dan şu aşamada resmi bir çekilme talebi gelmediğini savundu.

Cooper’ın İsrail temaslarında Savunma Bakanı Katz ve Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile bir araya gelerek hem İran dosyasını hem de Lübnan’daki son durumu ele almasının beklendiği ifade edildi.