Irak’ta Başbakanlık Çıkmazı: Trump’ın Maliki Uyarısı Karşısında Kürtler Temkinli

Irak’ta hükümet kurma krizi, ABD Başkanı Donald Trump’ın eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin adaylığına ilişkin yeni açıklamasıyla daha da karmaşık bir boyut kazandı. Trump daha önce Maliki’ye karşı olduğunu açıkça belirtmiş, bu tutum Bağdat’ta üçüncü dönem başbakanlık ihtimaline yönelik bir “veto” olarak değerlendirilmişti. Ancak dün akşam yaptığı açıklamada, “Irak’ta yeni bir başbakan atanması konusunu değerlendirdiğini” ve Washington’ın “bazı seçeneklere” sahip olduğunu söylemesi, Şii siyasi blokta geniş çaplı tartışmalara yol açtı.

Koordinasyon Çerçevesi içinde bazı gruplar Trump’ın mesajını, Maliki’nin adaylığını sürdürmesine imkân tanıyacak bir ton yumuşaması olarak yorumlarken, karşıt taraflar “seçenekler” vurgusunu, itirazın sürdüğü ve uzlaşıya dayalı alternatif isimlerin gündeme gelebileceği şeklinde değerlendirdi.

Koordinasyon Çerçevesi, Maliki liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu, Ammar el-Hekim’in Hikmet Hareketi ve Kays el-Hazali’nin Asaib Ehli’l Hak Hareketi gibi önde gelen Şii siyasi güçlerini kapsıyor. Edinilen bilgilere göre, çerçeve içindeki 12 bileşenden 10’u Maliki’ye onay verdi, ancak bazı etkili grupların itirazı sürecin netleşmesini zorlaştırıyor.

Hükümetin kurulmasına ilişkin anayasal sürelerin aşılması, krizin derinleşmesine yol açarken, sürelere ilişkin yaptırım hükümlerinin bulunmaması, gecikmenin siyasi teamül hâline gelmesine neden oldu.

Kürt tarafında ise tutum temkinli. Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), 24 Ocak’ta Maliki’yi tebrik etmiş, ancak Trump’ın yeni mesajı Kürt siyasi güçlerini tabloyu yeniden değerlendirmeye yöneltti. Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Münih Güvenlik Konferansı’nda yaptığı açıklamada, ABD’den gelen işaretleri ciddiyetle ele aldıklarını ancak başbakan adaylığının iç mesele olduğunu vurguladı.

Koordinasyon Çerçevesi içindeki bazı taraflar, İran’ın tutumunu da ölçmeye çalıştı. Maliki’ye yakın güçler Tahran’dan gelen sinyalleri destek olarak yorumlarken, karşıt taraflar bunun yalnızca adaylık sürecine yönelik olumlu bir tarafsızlık olduğunu savundu. Dış mesajların farklı yorumlanması, uzlaşının sağlanmasını engelledi ve bölünmeyi derinleştirdi.

Tartışmaların ittifakın bütünlüğünü tehdit etmesi üzerine, Koordinasyon Çerçevesi Genel Sekreterliği, medya üzerinden tırmandırma kampanyalarının durdurulacağını ve ihlalde bulunanların hesap vereceğini açıkladı. Ancak bu adım, anlaşmazlığın sona erdiği anlamına gelmiyor. Trump’ın son açıklaması, Maliki’nin adaylığının kaderini hâlâ belirsiz kılıyor; sürecin gidişatı iç dengelere ve dış mesajlara bağlı.