Maliki’nin partisi ısrarcı: Başbakan adaylığından geri adım yok

Irak’ın eski başbakanı Nuri Maliki, iç tartışmalar ve ABD’den gelen baskılara rağmen Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin başbakanlık adayı olmaya devam ediyor. Maliki’nin Hukuk Devleti Koalisyonu’nun Meclis Grubu Sözcüsü Akil el-Fetlavi, çarşamba günü yaptığı açıklamada bu durumu teyit etti.

Fetlavi, ABD’nin Maliki’nin adaylığına ilişkin tutumundan haberdar olmadıklarını belirterek, “Ancak Maliki Koordinasyon Çerçevesi’nin adayı olmaya devam ediyor” dedi.

Koordinasyon Çerçevesi’nin ocak ayında Maliki’yi aday göstermesinin ardından ABD Başkanı Donald Trump kararı sert şekilde eleştirmiş, bunu “çok kötü bir karar” olarak nitelendirmiş ve Maliki’nin seçilmesi halinde Washington’un Irak’a desteğini kesebileceğini söylemişti. Maliki ise bu açıklamayı “açık bir Amerikan müdahalesi” olarak değerlendirmişti.

Fetlavi, ABD’den gelen mesajların önemini küçümseyerek, kendileri için yalnızca ABD hükümetinin resmi tutumunun önemli olduğunu ve “kararın Iraklılar tarafından verilmesi gerektiğini” vurguladı.

Koalisyonda Görüş Ayrılıkları

Öte yandan, daha önce iki kez ertelenen Koordinasyon Çerçevesi toplantısının yapılıp yapılmayacağı belirsizliğini koruyor. Şii liderlerden Ahmed el-Esadi, toplantının gerçekleşeceğini ancak sonuçlarının belirsiz olduğunu ifade etti.

Koalisyon içinde Maliki’nin adaylığına ilişkin ciddi görüş ayrılıkları olduğu belirtiliyor. Bazı Şii liderlerin, ABD’nin olası ekonomik yaptırımlarına yol açmayacak alternatif bir aday üzerinde durduğu kaydedildi. Bu yaptırımlar arasında Irak’ın petrol gelirlerinin New York’taki ABD Merkez Bankası rezervlerinde dondurulması ihtimali de bulunuyor.

Sadiqun Hareketi’nden Saad el-Saadi ise Maliki’nin artık “adaylık dışında kaldığını” savunarak henüz yeni bir isim üzerinde uzlaşma sağlanmadığını söyledi.

Hikmet Hareketi’nden Rahim el-Abudi de Maliki’nin adaylığının “geçmişte kaldığını” belirterek, bölgedeki yeni gelişmelerin daha “sorumlu” kararlar alınmasını gerektirdiğini ifade etti.

Maliki Geri Adım Atmıyor

Tüm bu baskılara rağmen Maliki adaylıktan çekilmeyi reddediyor. Ancak kendi tercih edeceği bir adayın belirlenmesi halinde geri adım atabileceği belirtiliyor.

Bu kapsamda görüşmelerin, Maliki’nin liderliğini yaptığı Dava Partisi üyesi ve Hesap Verebilirlik ve Adalet Komisyonu Başkanı Basim el-Bedri ismi etrafında yoğunlaştığı ifade ediliyor.

Bedir Örgütü’nden Mithak el-Masari ise Maliki’nin çekilmesinin, eski başbakanların adaylıktan tamamen dışlanması ve yerine geçecek ismi kendisinin belirlemesi şartına bağlı olduğunu söyledi. Bu şartın, mevcut Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani dahil diğer adayları devre dışı bırakabileceği değerlendiriliyor.

Siyasi Süreç Nasıl İşliyor?

Irak’ta 2003 sonrası kurulan siyasi sistemde, yönetim etnik ve mezhepsel dengeye göre şekilleniyor. Bu çerçevede başbakanlık Şiilere, cumhurbaşkanlığı Kürtlere ve meclis başkanlığı ise Sünnilere veriliyor.

Kasım ayında yapılan genel seçimlerin ardından Aralık ayında Meclis başkanı seçilmişti. Son olarak pazar günü Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin(YNK) adayı Nizar Amedi, Kürdistan Demokrat Partisi’nin(KDP) itirazlarına rağmen cumhurbaşkanı seçildi.

Anayasaya göre cumhurbaşkanı, yemin etmesinin ardından en büyük parlamenter blok olan Koordinasyon Çerçevesi’nin adayını hükümeti kurmakla görevlendirmek için 15 gün süreye sahip.