New York Times analizi: Trump’ın İran çıkmazı… Diplomasi mi yeni operasyon mu?

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinden dönüşünün ardından İran dosyasını yeniden öncelikli gündem haline getirmesi, Washington’da yeni bir askeri tırmanma ihtimalini güçlendirdi. Donald Trump ABD basınında yer alan ve Helene Cooper, Eric Schmitt ve Tyler Pager imzalı analizde, Beyaz Saray’ın İran’a yönelik yeni saldırı planlarını değerlendirdiği belirtildi.

Analize göre Trump yönetimi, bir yandan diplomatik çözüm arayışını sürdürürken diğer yandan askeri seçenekleri aktif biçimde masada tutuyor. Özellikle İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü yeniden uluslararası deniz taşımacılığına açması için baskının artırıldığı ifade ediliyor. Ancak Trump’ın İran’dan gelen son barış önerisini sert biçimde reddetmesi, diplomatik zeminin giderek daraldığına işaret ediyor.

Pentagon’un hazırlıkları derinleşiyor

Analizde dikkat çeken unsurlardan biri, Pentagon’un askeri hazırlıklarını önemli ölçüde artırmış olması. Daha önce ateşkes sonrasında durdurulan “Operation Epic Fury- Destansı Öfke” adlı operasyonun yeniden devreye alınabileceği belirtiliyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Kongre’de yaptığı açıklamalar da bu ihtimali güçlendiriyor. Hegseth, “gerekirse çatışmaları tırmandıracak planların hazır olduğunu” açık biçimde ifade etti.

Bölgedeki Amerikan askeri varlığının boyutu da dikkat çekiyor. Haberde, yaklaşık 50 bin ABD askerinin Ortadoğu’da konuşlu olduğu, iki uçak gemisi grubu, çok sayıda destroyer ve savaş uçağının operasyonel hazırlık seviyesinde tutulduğu belirtiliyor. Özellikle İran’ın yer altındaki nükleer tesislerine yönelik olası operasyonlar için özel kuvvet birliklerinin hazır bekletildiği kaydediliyor.

İsrail faktörü ve ortak hazırlık

Analize göre ABD ile İsrail arasında İran’a yönelik yeni saldırılar konusunda yoğun koordinasyon yürütülüyor. Ateşkesten bu yana en kapsamlı askeri hazırlığın yapıldığı ifade edilirken, İsrail’in İran’ın füze altyapısı ve Devrim Muhafızları hedeflerine yönelik yeni saldırı seçenekleri üzerinde çalıştığı belirtiliyor.

Washington açısından temel sorun ise İran’ın askeri kapasitesinin tamamen etkisiz hale getirilememiş olması. ABD ordusunun füze üsleri, mühimmat depoları ve askeri altyapıya ciddi zarar verdiği kabul edilse de İran’ın birçok yer altı tesisine yeniden erişim sağladığı aktarılıyor. Ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki füze kapasitesini büyük ölçüde yeniden işler hale getirdiği belirtiliyor.

Trump’ın iç politik hesabı

Trump yönetiminin karşı karşıya olduğu en önemli başlıklardan biri de savaşın Amerikan iç siyasetindeki etkisi. İran operasyonlarının maliyeti ve bölgesel riskleri, özellikle seçim atmosferinde Trump üzerinde baskı oluşturuyor. Buna rağmen Trump’ın İran’ın nükleer kapasitesini tamamen durdurmadan geri adım atmak istemediği değerlendiriliyor.

Trump’ın son açıklamalarındaki sert ton da dikkat çekiyor. Başkanın, “Ya anlaşma yapacaklar ya da tamamen yok edilecekler” sözleri, Beyaz Saray’ın halen maksimum baskı stratejisini sürdürdüğünü gösteriyor.

İran’dan sert mesajlar

İran cephesi ise olası yeni saldırılara karşı hazırlıklı olduğu mesajını veriyor. Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin “her türlü seçeneğe hazır olduğunu” açıkladı. Tahran yönetimi, özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik konumunu önemli bir baskı unsuru olarak kullanmaya devam ediyor.