Suudi Arabistan Yemen’de yeni düzen kuruyor

Yemen’de güç dengesi son aylarda hızla değişirken, Suudi Arabistan ülkenin Husi karşıtı blokunu yeniden şekillendirme çabalarını artırdı. Birleşik Arap Emirlikleri’nin askeri varlığını çekmesi ve desteklediği Güney Geçiş Konseyi’nin (STC) hızlı yükselişinin ardından yaşadığı çöküş, Riyad’ı sahada tartışmasız ana aktör haline getirdi.

Suudi yönetimi, uluslararası tanınırlığa sahip Yemen hükümeti çatısı altında daha önce farklı dış aktörlere bağlı olan silahlı grupları tek komuta altında toplamayı hedefliyor. Bu kapsamda güneydeki fraksiyonları bir araya getirmeyi amaçlayan “Güney Diyalog Konferansı” planı gündeme getirildi ancak toplantı henüz organize edilmedi.

Askeri yeniden yapılanma süreci

Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi’nin kararıyla oluşturulan Yüksek Askeri Komite, hükümet kontrolündeki bölgelerde tüm güçlerin yeniden organize edilmesini öngörüyor. Komitenin finansmanı ve fiili kontrolü ise Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon tarafından sağlanıyor.

Riyad ayrıca daha önce Abu Dabi tarafından desteklenen on binlerce savaşçının maaşlarını üstlenerek sahadaki nüfuzunu genişletti. Amaç, şehir merkezlerinin kademeli olarak askerden arındırılması ve ulusal bir ordu yapısına geçiş.

Yeni Suudi güç denklemi

Sahadaki yeni denklem; Suudi destekli Ulusal Kalkan Güçleri, kabile unsurları, Selefi milisler ve Islah Partisi çevresindeki askeri yapıları kapsayan geniş bir ağdan oluşuyor. Yaklaşık 30 bin kişilik Devler Tugayları ise Riyad açısından potansiyel “denge değiştirici” güç olarak görülüyor.

Bununla birlikte, yerel kimlikler ve bölgesel rekabetler entegrasyon sürecini zorlaştırıyor. Özellikle enerji kaynaklarının büyük bölümünü barındıran Hadramut bölgesinde özerklik talepleri merkezi otorite açısından önemli bir risk oluşturuyor.

Bölgesel gerilimlerin etkisi

Sahadaki gelişmeler, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki gerilimin yükseldiği bir döneme denk geliyor. Husilerin Tahran’la askeri ve ideolojik yakınlığı, olası bir bölgesel çatışmanın Yemen cephesine de yansıma ihtimalini artırıyor.

Bu nedenle Riyad’ın kısa vadede Husilerle doğrudan büyük bir askeri hamle yerine zaman kazanmayı tercih edebileceği değerlendiriliyor.

Güvenlik riskleri sürüyor

Öte yandan askeri yeniden yapılanmanın, terörle mücadele ve kaçakçılıkla mücadele operasyonlarını aksatmaması kritik önem taşıyor. Özellikle Arap Yarımadası El Kaidesi tehdidi ve İran’dan Husilere silah akışı, hem Yemen’in hem de Kızıldeniz hattının güvenliği açısından başlıca riskler arasında yer alıyor.

Suudi Arabistan artık Yemen dosyasında direksiyon başında olsa da, sahadaki karmaşık ittifaklar ve kırılgan siyasi yapı Riyad’ın uzun vadeli hedeflerine ulaşmasını zorlaştırabilecek başlıca faktörler olarak görülüyor.