Tony Blair: Barış girişiminde liderlik ABD’de olacak

Blair, Washington’da düzenlenen ilk Barış Kurulu toplantısının ardından Jewish News Syndicate (JNS) haber ajansına yaptığı açıklamada, “Zorluklar hâlâ çok büyük, ancak bir plan var ve bunu işletmeye çalışmalıyız” dedi.

Gazze planının temel şartları

Blair’e göre planın başarısı büyük ölçüde Gazze’nin silahsızlandırılmasına ve yeni oluşturulacak teknokrat yönetim komitesinin etkin şekilde yönetebilmesine bağlı.

Gazze’nin yeniden inşasına yönelik finansman konusunda ülkelerin uzun süredir çekinceleri bulunduğunu hatırlatan Blair, özellikle Hamas’ın hâlâ silahlı olması nedeniyle bazı devletlerin temkinli davrandığını söyledi. Ayrıca ateşkesi denetlemek için kurulması planlanan uluslararası istikrar gücüne asker gönderme taahhütlerinin de sınırlı kaldığını belirtti.

Ancak toplantıda Müslüman çoğunluklu beş ülkenin asker katkısı açıklaması ve milyarlarca dolarlık finansman taahhütlerinin duyurulmasıyla “gerçek bir ivme” oluştuğunu ifade etti.

Yeni polis gücü planı

Blair, Gazze’de yeni bir polis teşkilatı kurulmasının zorunlu olduğunu belirterek, bu kişilerin güvenlik denetiminden geçeceğini söyledi. Barış Kurulu’nun Gazze yüksek temsilcisi Nickolay Mladenov’un açıklamasına göre, çevrim içi başvuruların yayımlanmasının ardından saatler içinde 2 bin Gazzeli polis gücüne katılmak için ilgi gösterdi.

Blair, İsrail’de hâlâ ciddi şüpheler bulunduğunu kabul ederek, “İnsanlar sorunların farkında ama biz planı hayata geçirmeye kararlıyız” dedi.

ABD liderliği vurgusu

Toplantıya 49 temsilci katılırken 23 ülke ve kurum gözlemci statüsünde yer aldı. Bazı ülkeler uluslararası bir yapıya katılım için parlamentolarından onay almaları gerektiğini belirtirken, bazı eleştiriler de kurulun United Nations’ın rolünü zayıflatacağı yönünde oldu.

Blair ise bu eleştirileri reddederek, “BM Gazze için 20 maddelik plan üretmedi. Bunu Başkan Trump yaptı” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın aynı zamanda Rusya-Ukrayna barış görüşmelerini de yürüttüğünü hatırlatan Blair, Barış Kurulu’nun “barış yapımının fiilen Amerika tarafından liderlik edileceğinin kabulü” anlamına geldiğini söyledi.

İngiltere’den sınırlı katılım

Blair’in ülkesi Birleşik Krallık da girişime temkinli yaklaşıyor. Başbakan Keir Starmer Barış Kurulu’nu eleştirirken, Londra yönetimi toplantıya üst düzey hükümet yetkilisi yerine Washington Büyükelçisi’ni gönderdi.

Blair ise zamanla daha fazla ülkenin sürece katılacağını düşündüğünü belirterek, toplantıya katılan ülkelerin yalnızca sembolik olarak bulunmadığını vurguladı:

“Orada bulunan ülkelerin neredeyse tamamı masaya bir şey getirdi. Para olabilir, asker olabilir ya da kapasite geliştirme desteği olabilir. Kapı herkese açık.”