Trump, ABD’yi NATO’dan neden çıkarmak istiyor?

ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkesini NATO'dan çıkarmayı planladığına dair açıklamaları gündemden düşmüyor.

Trump, Telegraph'ta yayımlanan söyleşisinde ABD'nin NATO'dan çekilme ihtimalini "gözden geçirmenin de ötesinde" sözleriyle değerlendirdi.

Trump, ittifak hakkında "Onların kağıttan kaplan olduğunu hep biliyordum, bu arada Putin de bunu biliyor" dedi.

Guardian'ın analizinde, ABD'nin NATO'dan çekilmesinin "II. Dünya Savaşı'nın ardından kurulan ve Sovyetler Birliği'yle Soğuk Savaş dönemindeki çatışmayı atlatarak 1989'da Doğu Avrupa'daki komünizmin çöküşünün ardından genişleyen Batı güvenlik mimarisi için siyasi bir deprem anlamına geleceği" vurgulandı.

ABD Başkanı, ittifaka üye ülkelerden İran savaşında istediği desteği alamayınca NATO'dan çekilme tehditleri savurmaya başladı.

Trump, Beyaz Saray'da Çarşamba gübü yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında da ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrole ihtiyacı olmadığını belirterek NATO ülkelerinin boğazı "kolayca ele geçirebileceğini" öne sürdü:

Bunu daha önce yapmalıydınız. Boğaza gidin ve orayı alın, kendiniz için kullanın.

ABD Başkanı, NATO'nun devreye girmesi durumunda Washington'ın da destek vereceğini belirtti.

Cumhuriyetçi lider, 28 Mart'taki açıklamasında da Körfez ülkelerinin kendilerine destek verdiğini ancak NATO ülkelerinin yardıma gelmediğini belirterek, "Onlar bizim yanımızda değilse biz neden onların yanında olalım ki?" demişti.

Trump'ın sözlerine Avrupa liderlerinden tepkiler geldi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Trump'ın "NATO'nun içini boşaltmaya çalıştığını" söyledi.

Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna da "NATO'nun herhangi bir şekilde zayıflatılmasından tüm müttefikler zarar görür" dedi.

Polonya Başbakanı Donald Tusk da NATO'nun dağılma ihtimalinin Rusya'nın işine yarayacağını belirterek, "Tüm bunlar Vladimir Putin'in hayalindeki plan gibi görünüyor" ifadelerini kullandı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, İran'daki çatışmaların diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini vurgularken, Trump'ın NATO'dan çekilmeye yönelik açıklamaları hakkında şunu söyledi:

Bu ittifak bize düşmanca davranıyor, bizi düşman olarak görüyor, bize karşı düşmanca eylemlerde bulunuyor. NATO'ya yönelik yaklaşımımız budur.

Diğer yandan Trump, 2017'de de NATO'nun "miadını doldurduğunu" öne sürmüş, savunma harcamalarını artırmayan Avrupa ülkelerinin "ABD sırtından geçindiğini" savunmuştu.

ABD Kongresi'nde 2023'te onaylanan yasaya göre herhangi bir ABD Başkanı, Kongre kararı çıkarmadan ya da Senato'nun üçte ikisinin oyunu almadan ülkeyi NATO'dan çekme hakkına sahip değil.

Ancak Kongre'nin onayı olmadan 28 Şubat'ta İsrail'le İran'a yönelik askeri harekatı başlatan Trump'ın bu kısıtlamayı ne kadar gözeteceği bilinmiyor.

Wall Street Journal'ın analizinde, ABD'nin NATO'dan çıkmasının ülkenin Ortadoğu'daki askeri faaliyetlerini yürütmesini güçleştireceğine dikkat çekiliyor.

NATO'nun Müttefik Kuvvetler Avrupa Komutanlığı'nı yöneten ABD Hava Kuvvetleri Generali Alexus Grynkewich, geçen ay Kongre'de düzenlenen oturumda yaptığı açıklamada, ABD ordusunun "küresel nüfuzunu göstermesi" açısından Avrupa'daki ittifak ağının hayati önem taşıdığını vurgulamıştı.