Vance: İran’ın parası teröre gitmeyecek

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre’nin Bürgenstock kentinde gerçekleştirilen ABD-İran görüşmelerinin ardından yaptığı açıklamada, taraflar arasında önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti.

Vance, İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerini yeniden ülkeye davet etmeyi kabul ettiğini açıklayarak, bunun İran’ın nükleer programına ilişkin süreçte önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

“Bu büyük bir kilometre taşıdır. Nihai hedefe giden yolda ilk adımı attık” diyen Vance, ABD, İran, Katar ve Pakistan’dan teknik ekiplerin katılımıyla yeni müzakerelerin önümüzdeki günlerde ve haftalarda devam edeceğini ifade etti.

Vance, tarafların nihai bir anlaşma için sağlam bir temel oluşturduğunu ancak sürecin henüz tamamlanmadığını belirterek, “Nihai anlaşma evdir. Biz temeli attık ancak henüz evi inşa etmedik” değerlendirmesinde bulundu.

Hürmüz Boğazı için koordinasyon mekanizması

ABD Başkan Yardımcısı, görüşmeler kapsamında Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması, mayın temizleme faaliyetlerinin yürütülmesi ve bölgesel ateşkes ihlallerinin daha büyük çatışmalara dönüşmesinin önlenmesi amacıyla koordinasyon mekanizmaları oluşturulduğunu da açıkladı.

Vance, bu adımların bölgesel istikrarın korunması açısından önemli olduğunu vurguladı.

“İran, Hizbullah üzerindeki etkisini kullanmalı”

Vance, ABD’nin İsrail ile Hizbullah arasında yaşanabilecek gerilimlerin daha geniş çaplı bir savaşa dönüşmesini önlemek amacıyla yeni bir çatışmasızlık mekanizması kurduğunu da duyurdu.

İsrail’in güvenliğinin korunmasının Lübnan ordusuyla koordinasyonu ve İran’ın Hizbullah üzerindeki etkisini kullanmasını gerektirdiğini belirten Vance, bu konuların görüşmelerde ele alındığını söyledi.

“İsrail’in güvenliği korunmalı. Bunun için Lübnan Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon ve İran’ın Hizbullah’ı dizginlemesi gerekiyor” ifadelerini kullanan Vance, Washington’un askeri tedbirlerle birlikte diplomatik çözüm arayışlarını da sürdürdüğünü kaydetti.

Pazar günü yerel saatle 16.00’da devreye alınan mekanizmanın Lübnan’da son günlerin en sakin 24 saatlik döneminin yaşanmasına katkı sağladığını ileri süren Vance, İsrail’in güney Lübnan’da toprak talebi bulunmadığını ve bölgedeki varlığını güvenlik kaygılarıyla açıkladığını belirtti.

“İran halkı kazanmalı, terör değil”

Vance’in açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri de İran’ın dondurulmuş mali varlıkları oldu.

ABD Başkan Yardımcısı, gelecekte bu varlıkların serbest bırakılması halinde sürecin sıkı denetim altında yürütülmesi gerektiğini belirterek, fonların terör faaliyetlerine aktarılmasının engellenmesinin amaçlandığını söyledi.

“İran’a ait paranın İran halkına yardım etmesini, terörü finanse etmemesini istiyoruz” diyen Vance, olası bir serbest bırakma sürecinde hem ABD’nin hem de Katar’ın onay mekanizmasına sahip olacağını ifade etti.

Vance, söz konusu kaynakların İran halkının ihtiyaçları için kullanılabileceğini ve bu kapsamda Amerikan tarım ürünlerinin satın alınmasının gündeme gelebileceğini belirterek, “Eğer İran varlıkları serbest bırakılırsa bu kaynaklar İran halkını beslemek ve Amerikan çiftçilerine katkı sağlamak için kullanılacak” dedi.

Gözler yeni müzakerelerde

ABD ile İran arasındaki görüşmelerde UAEA müfettişlerinin geri dönüşü, teknik müzakerelerin başlatılması ve bölgesel güvenlik mekanizmalarının oluşturulması önemli gelişmeler olarak değerlendirilirken, tarafların önümüzdeki dönemde kapsamlı bir anlaşmaya ulaşıp ulaşamayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.