ABD destek vermezse Kürdistan Bölgesi Ukrayna modeline yönelebilir mi?

Kürdistan Bölgesi’nin büyük bölümünde son bir ayda İran ve Iraklı Şii silahlı gruplar tarafından fırlatılan insansız hava araçları neredeyse engellenmeden uçuşlarını sürdürüyor. Bölgenin başkenti Erbil dışında gelişmiş hava savunma sistemlerinin bulunmaması, saldırıları daha da etkili hale getiriyor.

Uluslararası Koalisyon tarafından korunan Erbil Havalimanı çevresi dışında, Peşmerge üsleri, petrol sahaları ve sivil yerleşimler büyük ölçüde savunmasız durumda.

İran-İsrail-ABD savaşının başlamasıyla birlikte, bu savunma açığı Iraklı Kürtler için kritik bir sorun haline geldi. Gece boyunca süren saldırılar, bölgedeki güvenlik riskini artırıyor.

Saldırılarda Artış

Yerel bir izleme kuruluşu olan CPT verilerine göre, savaşın ilk ayında Kürdistan Bölgesi’nde yaklaşık 500 saldırı gerçekleşti. Bunların 179’unun İran Devrim Muhafızları tarafından düzenlendiği, geri kalanının ise Irak’taki Şii milis gruplara ait olduğu öne sürüldü.

Saldırıların büyük kısmında tek yönlü kamikaze İHA’lar kullanılırken, 100’den fazla balistik füze de ateşlendi. Ancak bu mühimmatın yaklaşık yarısının teknik arızalar ya da hava savunma müdahaleleri nedeniyle hedefe ulaşamadığı belirtildi.

ABD Desteği Yetersiz Kaldı

Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY), ABD’den gelişmiş hava savunma sistemleri talep etse de bu çağrılar karşılık bulmadı. 2024 ABD Savunma Yetkilendirme Yasası’nda Peşmerge güçlerine destek öngörülmesine rağmen, uygulamaya geçilmedi.

Bunun nedenleri arasında, İsrail, Tayvan ve Ukrayna gibi diğer müttefiklere yönelik yüksek talep ve sınırlı savunma sistemleri gösteriliyor.

Kürdistan Bölgesi yetkilileri, ABD’nin bu tutumuna tepki gösterirken, Bağdat yönetimini de sürecin önünde diplomatik engel olarak görüyor.

Ukrayna Modeli Gündemde

Bu tablo karşısında, Ukrayna’da yaygın olarak kullanılan düşük maliyetli İHA karşıtı sistemler (C-UAS) Kürdistan Bölgesi için alternatif bir çözüm olarak öne çıkıyor.

Bu sistemler, düşman İHA’larını tespit edip takip ederek başka drone’lar veya önleyici araçlarla etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor. Uzmanlara göre bu teknoloji, pahalı sistemlere kıyasla daha erişilebilir ve pratik bir çözüm sunuyor.

Ortadoğu güvenlik analisti Alex Almeida, bu tür sistemlerin Peşmerge için “en uygun seçenek” olabileceğini belirterek, düşük maliyetli ve sahada kanıtlanmış olmalarına dikkat çekti.

Savunmasız Bölgeler ve Kayıplar

Erbil dışındaki Duhok ve Süleymaniye gibi büyük şehirler ile Kor Mor ve Sersang gibi enerji sahaları savunma sistemlerinden yoksun durumda. Bu da milyonlarca sivili risk altında bırakıyor.

Savaşın başlangıcından bu yana en az 18 kişinin hayatını kaybettiği belirtilirken, bunlar arasında siviller, Peşmerge güçleri ve İranlı Kürt muhalifler de bulunuyor.

Yeni Bir Savunma Stratejisi Mümkün mü?

Uzmanlara göre C-UAS sistemlerinin devreye alınması, Kürt yönetiminin ABD’ye olan bağımlılığını azaltabilir. Ayrıca bu sistemlerin “ağır silah” kategorisine girmemesi, Bağdat yönetiminin itirazlarını da sınırlayabilir.

Ancak bu tür sistemlerin temini, bölgeye ulaştırılması ve etkin şekilde kullanılması ciddi teknik ve lojistik zorluklar barındırıyor.

Son dönemde Erbil yakınlarında bir İHA’nın başka bir drone tarafından düşürüldüğünü gösteren görüntüler, bölgede yeni bir hava savunma modelinin test edilmeye başlanmış olabileceğine işaret ediyor.

Kürdistan Bölgesi’nin, kendi koşullarına uygun bir hava savunma sistemi geliştirip geliştiremeyeceği, önümüzdeki dönemde bölgenin güvenliği açısından belirleyici olacak.