ABD ve İran “ara anlaşmada” mı karar kılacak?

ABD Başkanı Donald Trump hafta sonuna kadar İran'la anlaşma yapılabileceğini savunsa da Tahran görüşmelerde ilerleme kaydedilmediğini öne sürüyor.

Trump, dünkü açıklamasında İran'la müzakerelerin çok iyi gittiğini savunarak, sürecin olumlu sonuçlanmasından ümitli olduğunu belirtti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Washington'la iletişim kanallarının hâlâ açık olduğunu ancak savaşı sona erdirmek için yürütülen müzakerelerde "somut bir ilerleme" kaydedilmediğini söyledi.

Uzmanlar iki ülke arasında yapılacak olası anlaşmada Hürmüz Boğazı'nın açılması, İran üzerindeki ekonomik baskının hafifletilmesi ve küresel piyasaların rahatlatılması gibi adımlarda uzlaşılabileceğini söylüyor.

Ancak Reuters'ın analizinde böyle bir "ara anlaşmanın" İran'ın uranyum zenginleştirmesi ve balistik füze programı gibi meseleler hakkında çözüm sağlamayacağı, çatışmaları sonlandırmak yerine askıya alacağı belirtiliyor.

Eski üst düzey ABD'li diplomat Dennis Ross, ABD-İsrail'in İran'da rejim değişikliği başta olmak üzere temel hedeflerine ulaşamadığını söyleyerek, operasyonda "askeri başarı yakalandığını fakat stratejik kazanımların elde edilmediğini" vurguluyor.

Adlarının paylaşılmamasını isteyen yetkililer, İsrail ve Körfez ülkelerinin baskılarına rağmen ABD'nin İran'ın balistik füze programına odaklanmayı büyük ölçüde bıraktığını söylüyor.

Hürmüz Boğazı'nın mevcut durumda yeniden normale dönmesi halinde buranın "temelde İran'ın kontrolüne geçmiş olacağını" belirtiyorlar.

ABD merkezli düşünce kuruluşu Washington Yakın Doğu Politika Enstitüsü'nden David Schenker, Trump'ın sıkça eleştirdiği Barack Obama döneminde 2015'te İran'la imzalanan anlaşmaya benzer bir mutabakata varmak zorunda kalabileceğine dikkat çekiyor.

Cumhuriyetçi lider, 2018'de ABD'yi tek taraflı olarak bu nükleer anlaşmadan çekmişti.

Schenker ayrıca çatışmaların askıya alınmasının halihazırda güçlenen Devrim Muhafızları'nı daha da kuvvetlendireceğini söylüyor.

Wall Street Journal'a konuşan kaynaklar ise Trump'ın, İran'ın Amerikan askerlerini öldürmesi halinde Tahran'la ateşkesi sona erdirmeyi değerlendirdiğini savunuyor.

Diğer yandan ABD Temsilciler Meclisi, Trump yönetiminin İran'a yönelik saldırılarının sona ermesini öngören "savaş yetkileri" tasarısını kabul etti.

Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi'nde yapılan oylamada, 208 "hayır" oyuna karşılık 215 "evet" oyu kullanıldı. 4 Cumhuriyetçinin Demokratlara katılarak "evet" oyu kullanması dikkat çekti.

CNN'in analizine göre tasarının Senato'dan geçmesi durumunda Trump, İran'daki harekata katılan birlikleri çekmek veya Kongre'den savaş için onay almak zorunda kalabilir.

Temsilciler Meclisi'ndeki oylama sembolik olsa da analize göre bu durum "Trump'ın ne kadar köşeye sıkıştığını" gösteriyor.( Independent)