ABD, Suriye’yi 47 yıl sonra 'Teröre Destek Veren Ülkeler' listesinden çıkarıyor

ABD, 29 Aralık 1979’da “Teröre Destek Veren Ülkeler” listesine aldığı Suriye’yi 47 yıl sonra listeden çıkarmaya hazırlanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın 8 Temmuz’da Kongre’ye gönderdiği bildirimle başlayan 45 günlük inceleme süresi, karara yönelik herhangi bir engelleme girişimi olmadan tamamlandı. Böylece Suriye’nin listeden çıkarılmasının önündeki zorunlu inceleme süreci sona erdi.

Kararın kesinleşmesi için ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun onayı ve kararın Federal Register’da yayımlanması gerekiyor.

Trump, Kongre’ye gönderdiği bildirimde Suriye’nin son altı ay içerisinde uluslararası terör eylemlerine destek vermediğini ve gelecekte de bu tür faaliyetlere destek vermeyeceğine ilişkin güvence verdiğini belirtti.

Kongre’nin itiraz etmemesi ne anlama geliyor?

Kongre’nin 45 günlük süre içerisinde karara itiraz etmemesi, Suriye’nin yeni yönetimine yönelik Washington’da kapsamlı bir siyasi mutabakat bulunduğu anlamına gelmiyor.

Kongre Araştırma Servisi’nin (CRS) daha önceki değerlendirmelerinde, terör listesinden çıkarma kararlarının Kongre tarafından engellenmesine ilişkin mekanizmaların bulunduğuna dikkat çekilmişti. Ancak söz konusu mekanizmaların Suriye’nin mevcut statüsüne uygulanıp uygulanamayacağı konusunda da soru işaretleri bulunuyordu.

Bu nedenle Kongre’nin sürece müdahale etmemesi, Şam yönetimine yönelik siyasi desteğin geniş bir mutabakatla onaylandığından ziyade, mevcut yasal mekanizmaların sınırlılığıyla bağlantılı değerlendiriliyor.

Bununla birlikte, 45 günlük inceleme sürecinde Washington’da Suriye’nin listeden çıkarılmasını engellemeye yönelik önemli bir siyasi veya yasama girişiminin ortaya çıkmaması dikkat çekiyor.

Esad ve eski rejime yönelik yaptırımlar sürecek

Suriye’nin devlet olarak “Teröre Destek Veren Ülkeler” listesinden çıkarılması, Beşar Esad ve eski rejimin üst düzey yöneticilerine yönelik yaptırımların sona ermesi anlamına gelmiyor.

Esad ve savaş dönemindeki faaliyetleriyle bağlantılı isimlere yönelik kişisel yaptırımların önemli bir bölümü yürürlükte kalmaya devam edecek.

Dolayısıyla karar, eski rejimin uygulamalarına yönelik bir af olarak değil, Suriye devletinin ABD nezdindeki genel hukuki ve siyasi statüsünde değişiklik olarak değerlendiriliyor.

Washington böylece Esad ailesinin yönetimindeki dönem boyunca Suriye devletiyle eski rejimi büyük ölçüde özdeşleştiren yaklaşımından uzaklaşmış oluyor.

Normalleşmenin önünde engeller devam ediyor

Suriye’nin listeden çıkarılması, ABD ile Şam arasındaki tüm ekonomik ve ticari kısıtlamaların otomatik olarak sona ereceği anlamına da gelmiyor.

Bazı ihracat izinleri ve finansal işlemlere yönelik kısıtlamaların devam etmesi beklenirken, ABD ve uluslararası finans kuruluşlarının yeni döneme uyum sağlamasının da zaman alacağı belirtiliyor.

Ancak bu kısıtlamalar, Suriye’nin “Teröre Destek Veren Ülkeler” listesindeki statüsünden ayrı bir mesele olarak değerlendiriliyor.

Böylece Şam yönetimi açısından Washington’da uzun süredir hedeflenen önemli siyasi adımlardan biri gerçekleşmiş oluyor. Suriye’nin önündeki asıl sınav ise bu diplomatik gelişmenin ülke içerisindeki siyasi, ekonomik ve güvenlik sorunlarının çözümüne ne ölçüde yansıyacağı olacak.