MEI Raporu: Peşmerge, Washington'ın Ortadoğu'daki En Önemli Güvenlik Ortaklarından Biri

Washington merkezli Middle East Institute (MEI) tarafından yayımlanan "The Army of Kurdistan: The Peshmerga (Kürdistan'ın Ordusu: Peşmerge)" başlıklı araştırma, Kürdistan Bölgesi Peşmerge Güçleri'nin askeri kapasitesini, son on yıldaki performansını ve ABD-Kürdistan Bölgesi güvenlik ortaklığının geleceğini kapsamlı biçimde ele aldı.

Araştırmayı hazırlayan güvenlik uzmanı Ido Levy, Peşmerge'nin 1991 yılından bu yana ABD'nin Ortadoğu'daki en önemli güvenlik ortaklarından biri haline geldiğini belirterek, özellikle IŞİD'e karşı verilen savaşta sergilediği performansın bu ortaklığı daha da güçlendirdiğini ifade etti.

IŞİD'e Karşı Mücadele

Raporda değerlendirmelerin odağını, Peşmerge'nin 2014-2017 yılları arasında IŞİD'e karşı yürüttüğü savaş oluşturuyor.

Araştırmaya göre Peşmerge güçleri, savaşın ilk döneminde ağır silah eksikliği ve komuta yapısındaki parçalanmışlığa rağmen kısa sürede sahaya uyum sağlayarak IŞİD'e karşı etkili bir savunma ve karşı taarruz gücü geliştirdi. ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun hava desteği ve askeri danışmanlığıyla birlikte Peşmerge, Irak'ın kuzeyindeki geniş alanların IŞİD'den temizlenmesinde belirleyici rol oynadı.

Raporda, Peşmerge'nin yalnızca terörle mücadelede değil, düzenli askeri operasyonlarda da önemli bir kapasite ortaya koyduğu değerlendirmesine yer veriliyor.

2017 Çatışmaları

Araştırma yalnızca IŞİD'e karşı yürütülen savaşı değil, 2017 yılında Irak ordusu ve İran destekli Haşdi Şabi güçleriyle yaşanan çatışmaları da ayrıntılı biçimde inceliyor.

Raporda, söz konusu süreçte Peşmerge'nin özellikle ağır silah ve hava savunması konularındaki eksikliklerinin ortaya çıktığı belirtilirken, komuta yapısındaki siyasi bölünmüşlüğün de operasyonel etkinliği olumsuz etkilediği ifade ediliyor.

Buna rağmen araştırma, Peşmerge'nin genel olarak "uyum sağlayabilen, güvenilir ve etkili bir savaş gücü" olduğunu vurguluyor.

"Peşmerge Güçlendirilmeli"

MEI raporunun dikkat çeken bölümlerinden biri de ABD yönetimine yönelik politika önerileri oldu.

Araştırmada Washington'a, Peşmerge'nin Kürdistan Bölgesi'nin sınır güvenliğini sağlayabilecek kapasiteye ulaştırılması için daha kapsamlı askeri destek verilmesi tavsiye ediliyor.

Bu kapsamda;

-daha gelişmiş ağır silah sistemlerinin sağlanması,

- tanksavar kapasitesinin artırılması,

- hava savunma sistemlerinin güçlendirilmesi,

- zırhlı araç desteğinin genişletilmesi,

- gelişmiş eğitim programlarının sürdürülmesi,

- modern komuta-kontrol sistemlerinin oluşturulması

önerileri sıralanıyor. Raporda, özellikle İran kaynaklı tehditlere karşı hava savunmasının güçlendirilmesinin stratejik önem taşıdığı belirtiliyor.

Reform Şartı Vurgusu

Araştırmada, ABD'nin sağlayacağı yeni askeri desteğin Peşmerge reform süreciyle bağlantılı olması gerektiği de ifade edildi.

Rapora göre Peşmerge içerisindeki siyasi parti temelli komuta yapısının sona erdirilmesi ve tüm birliklerin Kürdistan Bölgesi Peşmerge Bakanlığı çatısı altında birleşmesi, hem askeri etkinliği artıracak hem de ABD-Kürdistan Bölgesi güvenlik ortaklığını daha güçlü hale getirecek.

Araştırma, bugüne kadar reform konusunda sınırlı ilerleme kaydedildiğini belirtirken, Washington'ın bu sürece daha aktif katkı sunmasının önemine dikkat çekiyor.

ABD-Kürdistan Ortaklığının Geleceği

MEI raporu, Peşmerge'nin gelecekte yalnızca IŞİD benzeri örgütlerle mücadelede değil, Kürdistan Bölgesi'nin sınırlarının korunması, İran destekli silahlı grupların hareket alanının sınırlandırılması ve bölgesel istikrarın sağlanmasında da kritik rol üstlenebileceğini belirtiyor.

Araştırmanın genel değerlendirmesinde ise şu sonuca ulaşılıyor: Peşmerge, eksikliklerine rağmen ABD'nin Ortadoğu'daki en güvenilir askeri ortaklarından biri olmayı sürdürüyor. Bu ortaklığın daha ileri taşınabilmesi için ise hem Peşmerge'nin kurumsal reformlarını tamamlaması hem de ABD'nin daha kapsamlı askeri ve teknik destek sağlaması gerektiği ifade ediliyor.