Suriye-ABD ilişkilerinde askeri normalleşme adımı: Son iki kısıtlama kaldırıldı

ABD, Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması sürecinde yeni bir adım attı. ABD Resmi Gazetesi'nde yayınlanan kararla, Suriye'nin 1991 tarihli Kimyasal ve Biyolojik Silahların Kontrolü ve Savaşın Ortadan Kaldırılması Yasası (CBW Act) kapsamında tabi olduğu son iki kısıtlamadan muaf tutulması kararlaştırıldı.

16 Eylül'de yayınlanan karara göre, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Silah Kontrolü ve Uluslararası Güvenlikten Sorumlu Müsteşarı, 20 Ağustos'ta söz konusu yaptırımların uygulanmasının ABD'nin ulusal güvenlik çıkarları açısından gerekli olmadığı değerlendirmesinde bulundu.

Kaldırılan kısıtlamaların ilki, ABD'nin Suriye'ye Savunma İhracat Kontrol Yasası kapsamında savunma malzemesi, savunma hizmeti ve tasarım-inşaat hizmetleri satmasını ve ABD Mühimmat Listesi'nde yer alan ürünlerin Suriye'ye ihracatına lisans verilmesini engelliyordu.

İkinci kısıtlama ise Suriye'ye Savunma İhracat Kontrol Yasası kapsamında yabancı askeri finansman sağlanmasını yasaklıyordu. Böylece CBW Act kapsamında Suriye'ye uygulanan son iki yaptırım da kaldırılmış oldu.

Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılmasında yeni aşama

Washington'un kararı, ABD'nin 2025'te Suriye'ye yönelik yaptırım politikasında başlattığı kapsamlı değişimin devamı niteliğinde.

ABD Başkanı Donald Trump, Haziran 2025'te imzaladığı başkanlık kararıyla Suriye'ye yönelik geniş kapsamlı yaptırım programının kaldırılması sürecini başlatmıştı. Kararda, eski Esad rejiminin politikaları nedeniyle uygulanan yaptırımların yeni dönemdeki koşullarla değiştiği belirtilmiş ve Suriye'ye yönelik ekonomik yaptırımların kaldırılması için ilgili kurumlara talimat verilmişti.

Temmuz 2025'te ise CBW Act kapsamında Suriye'ye uygulanan yabancı yardım, ABD hükümeti tarafından sağlanan kredi ve finansman ile bazı ihracat kısıtlamaları kaldırılmıştı. Eylül 2026'da yayınlanan son kararla birlikte silah satışları ve askeri finansman konusundaki kalan kısıtlamalar da sona erdi.

ABD'nin 2025 tarihli başkanlık kararında ayrıca Suriye'nin "teröre destek veren devletler" listesindeki statüsünün gözden geçirilmesi ve eski rejime yönelik yaptırımların ayrı tutulması öngörülmüştü. Dolayısıyla son Resmi Gazete kararı, Suriye'ye yönelik ABD yaptırımlarının tamamının yeni kaldırıldığı anlamına gelmiyor; belirli bir yasa kapsamındaki son kısıtlamaların kaldırılmasını ifade ediyor.

Karar Şara'nın BM ziyareti öncesinde geldi

Kararın, Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara'nın New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantılarına katılmasının beklendiği dönemde yayınlanması dikkat çekti.

Şara'nın ziyareti sırasında ABD'li yetkililerle yapılması beklenen görüşmelerde Suriye'nin ekonomik toparlanması, yatırım, siyasi ilişkilerin geliştirilmesi ve Washington-Şam ilişkilerinin geleceğinin ele alınması bekleniyor.

Washington'un son kararı, Suriye'nin savunma alanında ABD ile ilişkiler kurmasının önündeki hukuki engellerden birini daha kaldırmış oldu. Ancak karar, ABD'nin Suriye'ye belirli bir silah sistemi satacağı veya askeri finansman sağlayacağı anlamına gelmiyor. Karar yalnızca söz konusu satış ve finansman faaliyetlerini yasaklayan CBW Act yaptırımlarından muafiyet sağlıyor.