Rüstem Mahmud: İran savaşı Türkiye’nin güvenlik hesaplarını nasıl değiştirdi?

Al Majalla dergisinde yayımlanan ve Rüstem Mahmud tarafından kaleme alınan analize göre, İsrail’in İran, Gazze, Lübnan, Suriye ve Yemen’e yönelik saldırıları Türkiye’de güvenlik anlayışında önemli bir değişime yol açtı. Analizde, Ankara’nın ulusal güvenlik önceliğinin artık yalnızca Kürt silahlı grupları ya da Gülen hareketi olmadığı, İsrail’in de doğrudan stratejik tehdit olarak değerlendirilmeye başlandığı ifade edildi.

Yazıda, Türkiye savunma sanayisini yöneten üst düzey isimlerden Haluk Görgün’ün Uluslararası Stratejik İletişim Zirvesi’nde yaptığı konuşmaya dikkat çekildi. Görgün’ün Türkiye’nin yeni askeri stratejisinin dört temel eksen üzerine kurulduğunu söylediği aktarıldı. Buna göre bilgi artık “stratejik silah” olarak görülüyor; üretim hatları ve stokların önemi artıyor; küçük, hızlı ve etkili sistemlere ağırlık veriliyor; ayrıca savaş alanı ile savunma sanayisi arasında sürekli koordinasyon hedefleniyor.

Analizde Türkiye’nin savunma sanayisinde son yıllarda büyük büyüme yaşadığı vurgulandı. Yerli üretim oranının yüzde 80’i geçtiği, 4 binden fazla savunma şirketinin faaliyet gösterdiği ve askeri satışların 20 milyar dolara ulaştığı belirtildi.

“Yeni güvenlik tehdidi İsrail”

Rüstem Mahmud’un analizine göre, Türkiye’de güvenlik tartışmaları uzun yıllar PKK ve Gülen yapılanması etrafında şekillendi. Ancak özellikle son bir yılda İsrail’in bölgesel operasyonları nedeniyle tehdit algısı değişmeye başladı.

Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett gibi isimlerin Türkiye’yi gelecekte olası rakip olarak göstermesinin Ankara’da dikkatle takip edildiği ifade edildi. Türk siyasi çevrelerinde İsrail’in bölgesel haritayı yeniden şekillendirmeye çalıştığı yönündeki görüşlerin güçlendiği aktarıldı.

Analizde, İsrail’in Gazze sonrası askeri stratejisinin de değiştiği savunuldu. Geçmişte hızlı askeri zafer sonrası siyasi anlaşma modelinin benimsendiği, ancak 2023 sonrası yaklaşımın daha geniş ve uzun süreli askeri operasyonlara dönüştüğü değerlendirildi.

İran savaşı dönüm noktası oldu

Yazıda, özellikle 28 Şubat 2026’dan itibaren İran’a karşı yürütülen savaşın Türkiye’deki tartışmalarda kırılma yarattığı belirtildi. AK Parti’ye yakın milliyetçi ve muhafazakâr çevrelerin İsrail’i bölgesel hegemonya peşinde görmekte olduğu ifade edilirken, muhalefete yakın kesimlerin ise ABD ile NATO ilişkilerinin öneminin arttığını düşündüğü kaydedildi.

İsrail’de de Türkiye kaygısı artıyor

Analizde Fırat Araştırmalar Merkezi’nde  güvenlik uzmanı Walid Celili’nin değerlendirmelerine de yer verildi. Celili’ye göre İsrail’de Türkiye artık gelecekteki başlıca güvenlik meydan okumalarından biri olarak görülüyor.

Celili, AK Parti’nin 2002’de iktidara gelmesiyle birlikte Türkiye’nin siyasi yapısının değiştiğini ve İsrail’in Ankara’ya yönelik bakışının da dönüşmeye başladığını savundu. Erdoğan yönetiminin siyasi İslam hareketleriyle kurduğu ilişkilerin İsrail’de Türkiye’nin İran benzeri bir bölgesel rakip olarak görülmesine yol açtığı öne sürüldü.

Analizde ayrıca Türkiye’nin “Kırmızı Kitap” olarak bilinen Milli Güvenlik Siyaset Belgesi’nde İsrail’in artık en önemli güvenlik tehdidi olarak değerlendirildiğine dair iddialara da yer verildi.

Kıbrıs ve bölgesel gerilim endişesi

Yazıda Türkiye’nin yalnızca doğrudan askeri çatışma ihtimalini değil, Kıbrıs ve bölgedeki etnik-mezhepsel gerilimleri de güvenlik riski olarak gördüğü belirtildi. Türkiye Büyük Millet Meclisi Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar’ın Kıbrıs’taki askeri hareketlilik konusunda yaptığı uyarılar da bu çerçevede aktarıldı.

Analize göre Ankara, İsrail’in Suriye, İran ve Irak’taki hamlelerinin bölgede yeni istikrarsızlıklar yaratabileceğinden endişe ediyor. Bu nedenle Türkiye’nin artık İsrail’i daha yakından ve çok boyutlu şekilde izlediği ifade ediliyor.