Rusya İran savaşından fayda sağlıyor, ancak uzaması Moskova için riskli

Rusya’nın, İran ile ABD ve İsrail arasında süren savaştan belirli ölçüde fayda sağladığı ancak çatışmanın uzamasının Moskova için giderek daha fazla risk oluşturduğu değerlendiriliyor.

Savaşın başlamasından bu yana Rusya’nın Tahran’a verdiği doğrudan askeri destek sınırlı kaldı. Bu durum, İran’ın 2021’den bu yana Rusya’ya Ukrayna savaşında sağladığı silahlı insansız hava araçları ve balistik füze desteği ile karşılaştırıldığında dikkat çekici bir fark olarak görülüyor.

Bazı gözlemciler, bu tabloyu Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in müttefiklerine sınırlı destek vermesinin yeni bir örneği olarak yorumluyor. Benzer eleştiriler, Suriye’de Beşşar Esad’ın devrilmesi süreci ve İran’ın geçen yılki “12 Gün Savaşı” sırasında Moskova’nın sınırlı desteği nedeniyle de gündeme gelmişti.

Moskova’nın verdiği destek

Her ne kadar doğrudan askeri müdahale sınırlı olsa da Rusya’nın İran’a bazı alanlarda destek verdiği belirtiliyor.

Rusya’nın uzun yıllardır İran’a gözetleme ve iç güvenlik teknolojileri sağladığı ve bu teknolojilerin Tahran yönetiminin iç protestoları bastırmasında rol oynadığı ifade ediliyor.

Ayrıca Rusya’nın İran’a, ABD askerlerinin bulunduğu Körfez ülkeleri ile İsrail, Türkiye ve Azerbaycan gibi hedeflere yönelik İran insansız hava aracı saldırıları için istihbarat desteği sağladığı da iddia ediliyor.

Analistlere göre Moskova, bu saldırıların ABD’nin bölgedeki ortaklarını baskı altına alarak Washington ve Tel Aviv’i İran’a yönelik saldırıları durdurmaya zorlayabileceğini hesaplıyor.

Ukrayna faktörü

Ancak İran’ın İHA saldırıları Moskova için beklenmedik bir sonuç da doğurdu.

Ukrayna, Rusya’nın İran yapımı Şahed tipi İHA’larına karşı geliştirdiği savunma deneyimini Körfez ülkeleriyle paylaşmayı teklif etti. Bu teklifin bölgedeki birçok ülke tarafından olumlu karşılandığı bildirildi.

Uzmanlara göre bu durum, İran saldırılarına hedef olan ülkelerin Ukrayna’nın güvenliğini ve varlığını daha önemli görmesine yol açabilir. Bu da Rusya’nın çıkarlarıyla çelişiyor.

Moskova ile Tahran’ın çıkarları her zaman örtüşmüyor

Rusya ve İran’ın ABD karşıtı politikalarına rağmen iki ülkenin çıkarlarının tamamen örtüşmediği belirtiliyor.

Moskova, uzun yıllardır Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye ve İsrail gibi ülkelerle pragmatik ilişkiler kurmaya çalıştı. Bu yaklaşım sayesinde bazı ülkeler Rusya’ya yönelik Batı yaptırımlarını tam olarak uygulamadı.

Ancak İran’ın bölgeye yönelik saldırıları devam ederse bu ülkelerin Rusya ile işbirliğine daha mesafeli yaklaşabileceği değerlendiriliyor.

Petrol fiyatları ve Ukrayna savaşı

İran savaşı kısa vadede Moskova’ya bazı avantajlar da sağladı.

Batı’nın dikkatinin Ukrayna’dan kısmen Orta Doğu’ya kayması Rusya için stratejik bir rahatlama yarattı. Ayrıca İran’ın saldırıları nedeniyle Körfez’de enerji akışının risk altına girmesi petrol ve gaz fiyatlarını yükselterek enerji ihracatçısı Rusya’ya ekonomik fayda sağlıyor.

ABD’nin Hindistan üzerindeki baskısını azaltması da Rus petrolünün küresel pazarda satışını kolaylaştıran bir gelişme olarak görülüyor.

Uzayan savaş Rusya’yı zorlayabilir

Analistlere göre savaşın uzaması durumunda Rusya için tablo tersine dönebilir.

Uzun süreli bir çatışma:

-Körfez ülkelerinin İran tehdidine karşı Ukrayna ile daha yakın işbirliği kurmasına,

-Bölge ülkelerinin Moskova’ya karşı daha temkinli davranmasına,

- İran’ın zayıflayarak Rusya için daha az değerli bir müttefik haline gelmesine yol açabilir.

Bu nedenle uzmanlar, Rusya açısından savaşın kısa vadeli faydaları olsa da çatışma uzadıkça Moskova’nın elde ettiği avantajların azalacağını belirtiyor.