Şeybani: İsrail’e güvenmiyoruz, ancak müzakere kapısı açık

Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani, Şam ile İsrail arasında güvenlik anlaşmasına ilişkin müzakerelerin yakın zamanda yeniden başlamasını beklediklerini söyledi. Şeybani, anlaşmanın İsrail'in Suriye topraklarından çekilmesinin önünü açmasını umduklarını belirterek İsrail'e “tarihi fırsatı” değerlendirme çağrısında bulundu.

Şeybani, Reuters'averdiği röportajda Şam yönetiminin önceliğinin İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarını durdurmak olduğunu vurguladı. Bu yönde güven artırıcı adımlar atılması gerektiğini belirten Şeybani, İran-İsrail savaşının ardından müzakerelerin dondurulduğunu ve görüşmelerin yeniden başlamasını beklediklerini söyledi.

Şeybani, İsrail ile mevcut ilişkiler konusunda ise “Şu anda İsrail'e güvenmiyoruz. İlişkiler çerçevesinde iletişim kuruyoruz ancak şu anda güven yok” dedi. İsrail'in Suriye'deki bir hava üssüne düzenlediği saldırının ardından iki taraf arasındaki iletişimin kesildiğini belirtti.

Suriye'nin İsrail ile iletişim kanallarını açık tutması gerektiğini ifade eden Şeybani, “Özellikle Suriye'nin güvenliğini sürekli tehdit eden bir tarafla iletişim kurulması gerekiyor. Ancak bu iletişim sonuç getirmiyorsa, böyle bir iletişimi hiç istemiyoruz” diye konuştu.

“Müzakerelerin yeniden başlamasını bekliyoruz”

Şeybani, İsrail ile müzakerelerin yeniden başlatılması konusunda kapının açık olduğunu belirterek, “Bence müzakereler yakında yeniden başlayacak” ifadelerini kullandı.

ABD'nin de İsrail'i yeniden müzakere masasına dönmesi ve Suriye ile anlaşmaya varması için baskı yaptığını söyleyen Şeybani, Washington'un bu yöndeki çabalarının sürdüğünü kaydetti.

İsrail konusunda iyimser olup olmadığı sorusuna Şeybani, “İsrail üzerine bahis oynamak çok zor” yanıtını verdi. Buna rağmen Suriye'nin komşularıyla istikrarlı ilişkiler kurma konusunda büyük hedefleri olduğunu belirten Şeybani, “Suriye bugün anlayış, barış ve diplomasi için elini uzatıyor. Bölgenin istikrarlı olmasını istiyor” dedi.

“İsrail anlaşma yapmak istemiyor”

Şeybani, İsrail'in güvenlik endişelerinin dikkate alınmasını istediğini belirterek, Suriye'nin bu endişeleri anladığını ancak Tel Aviv'in de Suriye'nin güvenlik kaygılarına ve egemenliğine saygı göstermesi gerektiğini söyledi.

İsrail'in Suriye hava sahasını kullanması, düzenlediği hava saldırıları ve ülkenin güneyindeki gözaltı operasyonlarının Şam'ın temel güvenlik endişeleri arasında olduğunu belirtti.

Güvenlik anlaşmasına ilişkin müzakerelerin yılın başında önemli ölçüde ilerlediğini söyleyen Şeybani, tarafların “neredeyse her konuda” kâğıt üzerinde anlaşmaya vardığını ifade etti.

Anlaşmanın temel maddeleri arasında İsrail'in Suriye'ye saldırmaması ve Suriye'nin içişlerine müdahale etmemesi bulunuyordu. Anlaşmanın ayrıca İsrail'in Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından kontrolüne aldığı Suriye topraklarından çekilmesini de kapsaması planlanıyordu.

Plan kapsamında İsrail sınırı yakınındaki Suriye topraklarında farklı güvenlik bölgeleri oluşturulması, bunlardan birinde yalnızca Birleşmiş Milletler güçlerinin bulunması, diğer bölgelerde ise farklı seviyelerde Suriye güçlerinin konuşlandırılması öngörülüyordu.

Ancak Şeybani, İsrail'in anlaşmayı tamamlamaktan kaçındığını savunarak, “Anlaşmaya ulaşmak için gerçek bir motivasyon veya irade gösterdiklerini görmedik” dedi.

Golan Tepeleri için “şimdilik erken” mesajı

Şeybani, Suriye'nin şu anki önceliğinin İsrail'in saldırılarını durdurmak olduğunu belirterek, barış ve Golan Tepeleri konusunun daha sonra gündeme alınabileceğini söyledi.

“Şu anki odağımız, güvenlik anlaşmasından bile önce saldırıyı durdurmak. Daha sonra barış ve Golan konusunu açabiliriz. Şu anda bir adım geri gittik” ifadelerini kullandı.

ABD'nin İsrail, Türkiye ve Suriye arasında çatışmaları önlemeye yönelik bir mekanizma oluşturma girişimine de değinen Şeybani, henüz bu konuda anlaşmaya varılmadığını belirtti.

Şeybani, kurulacak mekanizmanın İsrail'in Suriye'deki işgalini kalıcılaştırmaması gerektiğini vurgulayarak, mekanizmanın saldırıları durdurması ve kapsamlı bir güvenlik anlaşmasına ulaşılmasının önünü açması gerektiğini söyledi.