Şeyh Maksud ve Eşrefiye: Halep’te gerilimin merkezindeki iki mahalle

Halep’in kuzeyinde yer alan Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahalleleri, son günlerde yeniden Suriye’deki güvenlik gündeminin merkezine oturdu. Kürt güçleri, geçici Şam yönetiminin ateşkes kapsamında mahallelerin boşaltılması yönündeki çağrısını reddederek, bölgede kalma ve savunma kararlılığı mesajı verdi.

Kürt Özerk Yönetimi’ne bağlı Şeyh Maksud ve Eşrefiye Halk Meclisi tarafından yapılan açıklamada, “Şam güçlerinin halkımıza ve güvenlik güçlerimize yaptığı çağrı teslimiyet çağrısıdır. Ancak halkımız bu mahallelerde kalmaya ve onları savunmaya kararlıdır” denildi.

Nüfus yapısı ve hassas denge

Halep’in kuzeyinde yer alan Şeyh Maksud ve Eşrefiye, Kürtler, Araplar ve Türkmenlerin birlikte yaşadığı, kentin en kozmopolit bölgeleri arasında bulunuyor. Suriye iç savaşı boyunca Halep’in doğusundan göç eden binlerce kişi bu iki mahalleye yerleşti.

Geçmiş tahminlere göre mahallelerin toplam nüfusu yaklaşık 200 bin civarında. Bu durum, bölgeyi hem demografik hem de güvenlik açısından kritik hale getiriyor.

Stratejik konum

Şeyh Maksud Mahallesi, Halep’in kuzeyinde yüksek bir tepe üzerinde yer alıyor ve Liramun Sanayi Bölgesi, Kastillo yolu ve kentin batı akslarını görebilen bir konuma sahip. Bu özelliği, mahalleyi askeri ve güvenlik açısından stratejik bir nokta haline getiriyor.

Eşrefiye ise Şeyh Maksud’un güneybatısında yer alıyor ve Halep’in iç dokusuyla doğrudan bağlantı sağlıyor. İki mahalle, güvenlik açısından tek bir bütün olarak değerlendiriliyor; birindeki gerilim doğrudan diğerini etkiliyor.

Nisan 2025 anlaşması ve kırılgan süreç

Suriye hükümeti ile DSG arasında 1 Nisan 2025’te imzalanan anlaşma, DSG’ye bağlı askeri unsurların mahallelerden çekilmesini, iç güvenlik güçlerinin (Asayiş) ise ilerleyen süreçte Suriye İçişleri Bakanlığı’na entegre edilmesini öngörüyordu.

Anlaşma kapsamında Nisan ayında 900’den fazla DSG mensubu bölgeden ayrıldı, taraflar arasında esir takasları yapıldı ve bazı yollar açıldı. Ancak süreç tam anlamıyla tamamlanmadı ve anlaşma sık sık sahadaki gelişmelerle sarsıldı.

Yeniden tırmanan çatışmalar

22 Aralık 2025’te Liramun ve Şeyhan kavşakları çevresinde yaşanan çatışmalarla birlikte iki mahalle yeniden güvenlik gündeminin odağına yerleşti. Zaman zaman topçu atışları ve keskin nişancı olayları yaşanırken, bazı aileler geçici olarak daha güvenli bölgelere göç etmek zorunda kaldı.

Gerginlik, Halep’in en önemli üretim merkezlerinden biri olan Liramun Sanayi Bölgesi’ni de olumsuz etkiledi. Yolların kapanmasıyla birlikte sanayi faaliyetleri durma noktasına geldi.

Tarihsel arka plan

Şeyh Maksud ve Eşrefiye, 2012’den itibaren aşamalı olarak merkezi yönetimin kontrolünden çıktı. 2013–2015 yılları arasında muhalif silahlı gruplar ile Kürt güçleri arasında şiddetli çatışmalara sahne olan mahalleler, 2016’dan bu yana YPG ve ardından DSG’nin kontrolünde kaldı.

Baas rejiminin 8 Aralık 2024’te düşmesinin ardından da mahallelerde fiili kontrol değişmedi. Ancak Nisan 2025 anlaşmasının uygulanmaması, bugünkü gerilimin temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.

Bölgesel mesaj

Uzmanlara göre Şeyh Maksud ve Eşrefiye’de yaşananlar yalnızca Halep’i ilgilendirmiyor. Bölge, DSG’nin geleceği, kuzey Suriye’deki güvenlik mimarisi ve güçlerin entegrasyonu konularında daha geniş bir mücadelenin parçası olarak görülüyor.

Önümüzdeki süreçte ya taraflar yeni bir güvenlik uzlaşısı sağlayacak ya da Halep’in kuzeyinde dengeleri değiştirebilecek daha geniş çaplı bir tırmanma riski ortaya çıkacak.