Trump yönetiminin Farsça mesajları İran’daki protestocuları cesaretlendirdi

İran’da Ayetullah rejimine karşı ülke çapında patlak veren protestoların ardından ABD Dışişleri Bakanlığı, Farsça yayın yapan resmi hesabı üzerinden Tahran’a yönelik eleştirilerini sertleştirdi. Bu tutum, Başkan Donald Trump’ın İran yönetimine yönelik açık tehdidiyle paralellik gösterdi.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Eğer İran barışçıl protestocuları vurur ve şiddetle öldürürse — ki bu onların alışkanlığıdır — Amerika Birleşik Devletleri onların yardımına gelecektir. Hazırız ve kilitlendik” ifadelerini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Fox News’e yaptığı açıklamada, “Başkan Trump’ın İran’a ilişkin son paylaşımı kendi adına konuşuyor” diyerek mesajın arkasında durduklarını vurguladı.

Batı İran’da sokaklar protestocuların kontrolünde

Bu açıklamalar, Batı İran’daki İlam eyaletine bağlı Abdanan kentinde protestocuların birçok sokağın kontrolünü ele geçirdiğine dair haberlerin ardından geldi. İran International’a gönderilen videolarda göstericilerin “Hamaney’e ölüm” ve “Bu yıl kan yılı, Seyyid Ali devrilecek” sloganları attığı görüldü.

Farsça hesapta sert ton: “Trump’la uğraşmayın”

ABD Dışişleri’nin Farsça yayın yapan @USABehFarsi hesabı da İran yönetimine yönelik sert bir mesaj paylaştı. Siyah-beyaz bir görsel eşliğinde yapılan paylaşımda, “Başkan Trump bir eylem adamıdır. Daha önce bilmiyorsanız, artık biliyorsunuz. Başkan Trump’la uğraşmayın” ifadeleri yer aldı.

Paylaşımda, Trump’ın ekibiyle birlikte ABD özel kuvvetlerinin Venezuela’nın İran destekli eski lideri Nicolas Maduro’yu yakaladığı anlara atıfta bulunan bir görsel kullanıldı.

“Obama döneminden çok farklı”

İranlı ve İran kökenli uzmanlar, mevcut yaklaşımın önceki ABD yönetimlerinden belirgin şekilde ayrıldığını söylüyor.

İngiliz-İranlı gazeteci Potkin Azarmehr, 2009’daki Yeşil Hareket’i hatırlatarak, “O dönemde protestocular ‘Obama, bizimle misin yoksa onlarla mı?’ diye bağırıyordu. Bugün uluslararası destek, ister tabandan ister hükümetlerden gelsin, insanlara güç veriyor” dedi.

Azarmehr, Batı’daki aktivist çevrelerin sessizliğini de eleştirerek, “Neredeler? Ayetullahların mı yanındalar?” diye sordu.

“Alternatif İran’ın içinden çıkacak”

İran uzmanı Alireza Nader ise Trump yönetiminin yaklaşımını temkinli biçimde olumlu buldu. Nader, “Mevcut rejimin alternatifi İran’ın içinden çıkacak. İranlılar kendi liderlerini seçecek” dedi.

Obama ve Biden dönemlerini eleştiren Nader, bu yönetimlerin Hasan Ruhani ve Muhammed Hatemi çizgisindeki “reformist” söylemi desteklediğini, bunun ise rejimi ayakta tuttuğunu savundu. Trump yönetimine tavsiyesi ise, muhalefetin liderliği konusunda tarafsız kalınması yönünde oldu.

“Biden döneminde hesap hayalet kasabaya dönmüştü”

ABD Dışişleri Bakanlığı’nda Farsça medya analisti olarak görev yapmış Navid Mohebbi, Biden döneminde Farsça hesabın etkisini kaybettiğini söyledi.

Mohebbi, “Bu hesap fiilen bir hayalet kasabaya dönmüştü. Trump’ın son mesajından sonra ise ilk dönemini hatırlatan bir canlanma yaşandı” dedi. Son dört günde rejim karşıtı tonun belirgin biçimde sertleştiğine dikkat çekti.

“Yeni yaklaşım umut ve destek mesajı veriyor”

İran kökenli Amerikalı uzman Reza Parchizadeh ise Dışişleri Bakanlığı’nın Farsça mesajlarını “bilinçli ve yapılandırılmış” olarak nitelendirdi.

Parchizadeh, “Mesajlar Amerikan desteğini ve umudu yansıtıyor, protestoları tekil olaylar olarak değil, geniş ve çeşitli bir hareket olarak ele alıyor. Bu, geçmişe kıyasla ciddi bir yaklaşım değişikliği” değerlendirmesinde bulundu.

Obama döneminde ise önceliğin rejimle diplomatik uzlaşı olduğunu hatırlatan Parchizadeh, bu nedenle halk hareketlerinin bilinçli olarak geri planda tutulduğunu söyledi.