Türkiye Somali'ye sondaj gemisi ve F-16 uçakları gönderdi

Türkiye, Afrika Boynuzu’ndaki etkisini artırma hedefi doğrultusunda Somali’ye hem enerji hem de askeri alanda dikkat çekici adımlar attı. Ankara, petrol arama faaliyetleri için sondaj gemisiÇağrı Bey’i Somali açıklarına gönderirken, başkent Mogadişu’ya F-16 savaş uçakları ve askeri unsurlar konuşlandırdı.

Türkiye’nin ilk kez kendi karasuları dışında bir sondaj gemisi görevlendirdiği belirtilirken, Çağrı Bey gemisi Mersin’in Silifke ilçesindeki Taşucu Limanı’ndan düzenlenen törenle yola çıktı. Törende telefondan katılımcılara hitap eden Recep Tayyip Erdoğan, Somali’den “güzel haberler” beklediğini söyledi. Erdoğan, sondaj sürecinin başladığını, İstanbul’u ziyaret eden Hassan Sheikh Mohamud ile yaptığı görüşme sonrasında duyurdu.

Türkiye ile Somali arasında 2024 yılında imzalanan enerji iş birliği anlaşmaları kapsamında Ankara’ya üç deniz bloğunda arama hakkı tanınmıştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, sondajın binlerce metre derinlikte gerçekleştirileceğini açıkladı. Geminin, Cebelitarık Boğazı ve Ümit Burnu rotasını izleyerek yaklaşık 45 gün içinde Somali açıklarına ulaşması bekleniyor. Yolculuk boyunca Türk Donanması’na ait gemiler eşlik edecek.

Mogadişu’da Tank Sevkiyatı

Öte yandan sosyal medyada yayılan ve Somali merkezli Garowe Online tarafından servis edilen görüntülerde, ABD yapımı eski model M48 ve M60 tanklarının Mogadişu sokaklarında konvoy halinde taşındığı görüldü. Tankların, Türkiye’nin başkentin yaklaşık 60 kilometre kuzeyindeki Warsheikh bölgesinde inşa ettiği ve uydu fırlatma ile balistik füze testleri için kullanılacağı öne sürülen tesisin güvenliği için konuşlandırıldığı iddia edildi. Somali Savunma Bakanlığı ve Türkiye’nin Mogadişu Büyükelçiliği konuya ilişkin resmi açıklama yapmadı.

F-16’lar ve Askeri Üs

Türkiye’nin Somali’ye yönelik askeri varlığı tank sevkiyatıyla sınırlı değil. Ocak ayı sonunda Mogadişu’ya F-16 savaş uçakları da gönderildi. AFP’ye konuşan bir Türk yetkili, uçakların Somali ordusu tarafından değil, ülkede konuşlu Türk askerleri tarafından kullanıldığını belirterek, “Bu bizim güvenliğimiz için” ifadelerini kullandı.

Türkiye, 2017’den bu yana Mogadişu’da yurt dışındaki en büyük askeri üssünü işletiyor ve Somali ordusuna eğitim desteği sağlıyor. Ankara, F-16 konuşlandırmasını terör örgütü Eş-Şebab’a karşı mücadele kapasitesini artırma çabası olarak tanımlıyor.

Şubat 2024’te iki ülke arasında imzalanan 10 yıllık savunma anlaşması kapsamında Türkiye, Somali Donanması’nın inşası, eğitimi ve teçhizatlandırılması konusunda da taahhütte bulundu.

Bölgesel Gerilim Arka Planı

Türkiye’nin bu hamleleri, İsrail’in Somaliland’ı tanımasının ardından Afrika Boynuzu’nda artan gerilim ortamında gerçekleşti. Ankara söz konusu kararı “Somali’nin iç işlerine açık müdahale” olarak nitelendirmişti. Aralık ayı sonunda Mogadişu’da düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Erdoğan, İsrail hükümetini bölgeyi istikrarsızlığa sürüklemekle suçlamış, Somali Cumhurbaşkanı Mohamud ise kararı “kabul edilemez saldırgan bir yaklaşım” olarak değerlendirmişti.

Ankara’nın enerji ve savunma alanındaki bu eş zamanlı adımları, Türkiye’nin Somali ile stratejik ortaklığını derinleştirirken, Afrika Boynuzu’ndaki güç dengelerine de yeni bir boyut kazandırıyor.