Mehmet Emin Bozarslan hayatını kaybetti: Taziye programı 10 Şubat’ta Diyarbakır’da yapılacak

Kürt dili, edebiyatı ve tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla bir devrin uyanışına öncülük eden duayen yazar Mehmet Emin Bozarslan, 90 yaşında vefat etti.

Medreseden modern aydınlanmaya uzanan bir ömür

1934 yılında Diyarbakır’ın Lice ilçesinde doğan Bozarslan, geleneksel medrese eğitimiyle yetişti.

Türkçeyi ve okuma-yazmayı kendi çabasıyla öğrenen Bozarslan, dışarıdan sınavlara girerek 1956 yılında müftü oldu.

Ancak Kürt kimliği, dili ve toplumsal sorunlar üzerine kaleme aldığı eleştirel eserler nedeniyle devlet bürokrasisiyle çatıştı ve müftülük görevinden iki kez uzaklaştırıldı.

Kürtçenin "yasaklı" alfabesi ve sürgün yılları

Bozarslan, 1968 yılında yayımladığı "Kürtçe Alfabe" (Alfabê) ile modern Türkiye tarihinde bir ilke imza attı.

Ancak bu eser yayımlandığı gün toplatıldı ve Bozarslan "bölücülük" suçlamasıyla hapse atıldı.

1971 muhtırasının ardından askeri rejim tarafından tekrar tutuklanan ve 1974'e kadar cezaevinde kalan yazar, üzerindeki baskıların artması üzerine 1979 yılında İsveç’e iltica etmek zorunda kaldı.

Bozarslan’ın Kürt kültürüne bıraktığı miras: Eserleri

Mehmet Emin Bozarslan, sürgünde kurduğu Deng Yayınevi aracılığıyla Kürt edebiyatının temel taşlarını modern harflere aktararak yok olmaktan kurtardı.

Arkasında 50’den fazla eser bırakan Bozarslan’ın çalışmalarından öne çıkanlar şunlardır:

Dilbilim ve Sözlük:

Alfabê (1968): Türkiye’de Latin harfleriyle basılan ilk Kürtçe alfabe.

Kürtçe-Türkçe Sözlük (1978): Alanındaki en kapsamlı referans kaynaklarından biri.

Siyasi ve Sosyolojik İncelemeler:

Doğu’nun Sorunları (1966): Bölgenin ekonomik ve sosyal yapısını istatistiklerle ele alan tarihi belge.

İslamiyet Açısından Şeyhlik-Ağalık (1964): Dinsel ve feodal yapıların eleştirisi.

Hilafet ve Ümmetçilik Sorunu (1967).

Klasik Eser Çevirileri ve Editörlük (Latinize Etme):

Mem û Zîn: Ahmed-i Hani’nin dev eserini Türkçeye çevirerek geniş kitlelerle buluşturdu (1968).

Şerefname: Şeref Han’ın Kürt tarihini anlatan eserinin çevirisi.

Jîn Dergisi ve Kurdistan Gazetesi: Osmanlı döneminde yayımlanan ilk Kürtçe yayın organlarını Arap harflerinden Latin harflerine aktararak 5 cilt halinde yayımladı.

Mervani Kürtleri Tarihi (İbnü’l-Ezrak’tan çeviri).

Çocuk Edebiyatı ve Kürt Folkloru (Masallar-Fıkralar):

Meyro, Mîr Zoro, Gurê Bilûrvan (Kavalcı Kurt), Kêz Xatûn, Pepûk.

Melayê Meşhûr (Ünlü Hoca): Kürtçe fıkra derlemeleri.

Kemal Paşa Weledê Kê Ye? (Kemal Paşa Kimin Oğludur?): Siyasi hiciv ve meseller.

Uppsala’da sessizce veda eden Bozarslan, ömrünü vakfettiği dilinin ve halkının kültürel hafızasını tozlu raflardan modern dünyaya taşıyan bir "kültür devrimcisi" olarak hatırlanacak.

Taziye bilgileri

Ailesi, taziyelerin 11 Şubat günü saat 13:00 – 16:00 arasında Uppsala’daki Stabby prästgård (Staby backe 1, Uppsala) adresinde kabul edileceğini bildirdi.

Ayrıca Bozarslan Ailesi tarafından yapılan yazılı açıklamada, aile büyüğü Mehmet Emin Bozarslan’ın vefatının derin bir üzüntüyle karşılandığı belirtildi.

Açıklamada, Bozarslan’ın yaşamı boyunca Kürt dili ve edebiyatına önemli katkılar sunduğu, bu uğurda sürgün ve hapis süreçleri de dahil olmak üzere ağır bedeller ödediği ifade edildi. Aile, Bozarslan’ın yalnızca aileleri için değil, dil ve kültür alanında bıraktığı eserler ve duruşuyla toplum açısından da kalıcı bir miras bıraktığını vurguladı.

Bozarslan’ın hayatını adadığı kimlik ve kültür mücadelesinin bundan sonra da hatırlanmaya devam edeceği kaydedilen açıklamada, merhumun anısı önünde saygıyla eğilindiği belirtildi.

Mehmet Emin Bozarslan için taziyelerin 10 Şubat’ta Diyarbakır’da bulunan Odabaşı Bal Taziye Evi’nde kabul edileceği bildirildi.