Trump’ın Kürt diplomasisi İran’da dengeleri değiştirir mi?

ABD Başkanı Donald Trump’ın Kürt siyasi liderlerle gerçekleştirdiği telefon görüşmeleri, İran’a karşı yürütülebilecek daha geniş kapsamlı bir stratejinin işareti olarak değerlendiriliyor. Görüşmelerin, yalnızca diplomatik nezaket değil, sahadaki jeopolitik gerçekliklerin bir yansıması olduğu belirtiliyor.

Trump’ın temas kurduğu isimler arasında Başkan Mesud Barzani, Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) lideri Bafıl Talabani ve İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ) Genel Sekreteri Mustafa Hicri yer alıyor.

Uzmanlara göre bu temaslar, Kürt siyasi ve askeri unsurların İran’a yönelik olası bir güç mücadelesinde merkezi bir rol üstlenebileceğinin göstergesi.

Kürt Cephesinde Yeni Koalisyon

KDP-İ, İran’daki en güçlü ve tarihsel olarak en etkili Kürt partilerinden biri olarak biliniyor. Diğer önemli aktörlerden biri ise PJAK. Her iki yapı da geçtiğimiz hafta ilan edilen ortak Kürt cephesine katıldı.

Böylece KDP, YNK, KDP-İ, PJAK, Xebat, PAK ve Komala’nın içinde yer aldığı daha geniş bir Kürt koordinasyonu ortaya çıktı. Bu tablo, Washington açısından Kürt güçlerini İran stratejisinde vazgeçilmez aktörler haline getiriyor.

ABD ile Kürtler arasındaki iş birliği yeni değil. Irak’ta Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesinde ve Suriye’de IŞİD’in sözde hilafetinin tasfiye edilmesinde Kürt güçleri belirleyici rol oynamıştı.

Tahran’dan Sert Karşılık

Sahadaki gelişmeler, Tahran’ın bu temaslardan ciddi biçimde rahatsız olduğunu gösteriyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Kürdistan Bölgesi’nin Erbil kentinde bir PAK karargâhını insansız hava aracıyla hedef aldı. Saldırının, İran destekli milis gruplar üzerinden gerçekleştirildiği bildirildi.

PAK, İran Kürdistan Partileri Koalisyonu’nun beş üyesinden biri. Söz konusu saldırıdan önce de Koye’de sivil yerleşim alanları ve bir hastaneye yönelik koordineli drone ve roket saldırıları düzenlenmişti.

Ayrıca İran güvenlik güçlerinin sınır karakollarından çekilerek Kürt köylerinin içine konuşlandığı, böylece olası ABD veya İsrail saldırılarına karşı sivilleri kalkan olarak kullanabileceği iddiaları gündeme geldi.

Üniforma Krizi ve Güvenlik Endişesi

Kamyaran’da, yerel kaynak Hengaw’a göre bazı IRGC(İran Devrim Muhafızları) mensuplarının Peşmerge üniformasıyla Turoveriz köyü yakınlarında görüldüğü öne sürüldü. Bu durumun, güvenlik operasyonlarına zemin hazırlamak ya da sahada kafa karışıklığı yaratmak amacıyla yapılmış olabileceği belirtiliyor.

Hengaw, benzer olayların başka bölgelerde de yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Kürt Mobilizasyonu İhtimali

Kürt siyasi hareketliliğinin artması Tahran’da ciddi alarm yaratmış durumda. Kürt bölgelerinde resmi açıklamalar ve SMS mesajlarıyla uyarılar yapıldığı bildiriliyor.

Kürt partileri ise koordinasyonu güçlendirme ve olası bir kriz durumunda ortak hareket etme yönünde hazırlık yapıyor. İran içinde istikrarsızlığın derinleşmesi halinde Kürt güçlerinin hem kendi topluluklarını korumak hem de rejim kaynaklı şiddeti önlemek amacıyla mobilize olabileceği değerlendiriliyor.

İran yönetiminin de bu ihtimali ciddiye aldığı ve bazı hükümet ile askeri personel ailelerini Kürt nüfusun yoğun olduğu sınır bölgelerinden daha iç kesimlere taşımaya başladığı iddia ediliyor.

Bölgesel Dengeyi Değiştirebilecek Süreç

Uzmanlara göre geniş çaplı bir Kürt mobilizasyonu, yalnızca İran’ın iç dengelerini değil, bölgedeki güç dağılımını da köklü biçimde etkileyebilir. ABD’nin Kürt aktörlerle kurduğu temasların stratejik boyutu, önümüzdeki dönemde İran sahasında yaşanabilecek gelişmelerin seyrini belirleyebilecek kritik bir unsur olarak görülüyor.