Unutulmaya yüz tutmuş Kürtçe kelimeler kayıt altına alınıyor

Paris Kürt Enstitüsü bünyesinde faaliyet gösteren Kurmanci Çalışma Grubu, unutulmaya yüz tutmuş Kürtçe kelimeleri derlemek ve Kurmanci lehçesinin standartlaşmasına katkı sunmak amacıyla Mardin'in Kızıltepe (Qoser) ilçesinde bir araya geldi.

Kürdistan Bölgesi, Rojava ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinden gelen dilbilimciler, bir hafta süren toplantılarda Kurmanci lehçesinin kelime hazinesini zenginleştirmek ve ortak bir dil standardı oluşturmak için çalışmalar yürüttü.

Toplantıda, özellikle Elazığ'ın Karakoçan (Dep) ilçesinde kullanılan ancak diğer bölgelerde yaygın olarak bilinmeyen yerel kelimeler ele alındı.

Karakoçan yöresine ait sözcükleri sunan dilbilimci İklim Oral, bölgeye özgü "kil" kelimesini örnek gösterdi. Oral, kız çocukları için kullanılan bu kelimenin daha önce Başûr, Rojava ve Erivan Kürtçesinde kayda geçirilmediğini belirterek, yapılan çalışma kapsamında sözlüğe eklendiğini söyledi.

Çalışma grubu üyesi Feray Ölçer ise yürütülen çalışmanın önemine dikkat çekerek, dilin korunması ve geliştirilmesinin aslında kamu kurumlarının üstlenmesi gereken bir sorumluluk olduğunu ifade etti. Gönüllülük esasına dayalı sürdürülen çalışmaların ciddi emek ve maddi kaynak gerektirdiğini belirten Ölçer, dil araştırmalarına daha fazla destek verilmesi çağrısında bulundu.

Toplantıya Ermenistan'ın başkenti Erivan'dan katılan deneyimli dilbilimci Têmûrê Xelîl de bölgedeki çalışmaların kendisi için duygusal bir anlam taşıdığını dile getirdi. Xelîl, çocukluğunda büyükannesinden duyduğu ancak zamanla unuttuğu bazı kelimeleri yeniden hatırladığını belirterek, "Vatanın ruhu insana unuttuklarını hatırlatıyor" dedi.

Çalışmaya katılan Kürdistan Bölgesi'nden Fazıl Omer ile Rojava'dan Selam Numan da şimdiye kadar 80 binden fazla kelimenin derlendiğini ve tüm Kürt coğrafyasındaki sözcüklerin bir araya getirilmesiyle kapsamlı ve standart bir Kürtçe sözlük oluşturulmasının hedeflendiğini aktardı.

Halk arasında "Kurmanci kelime avcıları" olarak bilinen çalışma grubu, derlediği ve standartlaştırdığı kelimeleri Paris Kürt Enstitüsü tarafından her yıl yayımlanan yıllık dergide kayıt altına alıyor. Uzmanlar, bu çalışmaların Kürtçenin edebi ve bilimsel bir standart dile kavuşması açısından önemli katkı sunduğunu belirtiyor.