ABD Destekli Ateşkes, Suriye’nin Kuzeydoğusunda Belirsizlik Yaratıyor

ABD destekli ateşkes anlaşması, Suriye’nin kuzeydoğusunda yeni bir dönemi başlatırken bir dizi kritik soruyu yanıtsız bırakıyor. Kürt güçleri, merkezi hükümetin ilerleyişi sonrası zayıflayan kapasitelerine rağmen belirli ölçüde yetkiyi ellerinde tutmayı hedefliyor.

14 yıl süren savaşın ardından parçalanmış bir ülkede ilerleyen anlaşma, Şam yönetiminin istikrar sağlama kapasitesini test ediyor. Aralık 2024’te eski Cumhurbaşkanı Beşşar Esed’in devrilmesinden bu yana yaşanan en büyük kontrol değişimi, Şam yönetiminin DSG’nin geniş topraklarını geri almasıyla gerçekleşti. Ardından DSG’nin kontrolünde kalan bölgelerin devlete entegrasyonu için bir plan üzerinde uzlaşı sağlandı.

29 Ocak’ta varılan anlaşma sonrası ilk adımlar sorunsuz ilerliyor. Hükümete bağlı küçük birlikler, Kürtlerin yönettiği iki kente konuşlandı, DSG savaşçıları cephe hatlarından çekildi ve Kürtlerin önerdiği bir isim vali olarak atandı.

Ancak temel meseleler hâlâ çözülmüş değil: DSG savaşçılarının entegrasyonu, ağır silahların akıbeti ve Irak sınır kapısının düzenlenmesi bunlar arasında öne çıkıyor. DSG hâlen kendi kontrolündeki bölgelerde tam hakimiyetini sürdürüyor. Uluslararası Kriz Grubu’ndan Nevah Yunisi, yetki paylaşımı konusunun netleşmediğini ve gerilimin yeniden artma riskinin hâlâ yüksek olduğunu vurguladı.

ABD’den Esneklik Tavsiyesi

Batılı bir yetkiliye göre Washington, Şam yönetiminin DSG’nin taleplerine karşı esnek davranmasını teşvik ediyor. ABD, Kürtlere belli bir özerklik tanınması gerektiğini ve bu durumun merkezi otoritenin temel gerekliliklerini tehdit etmeyecek ölçüde olmasını öneriyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın anlaşmanın “tüm Suriyeliler için kalıcı barışın yolunu açtığı” yönündeki açıklamasını hatırlattı. Öte yandan Suriye Enformasyon Bakanlığı ve DSG’den yorum gelmedi.

Uygulama Adımları ve Sahadaki Görüş Ayrılıkları

Anlaşma, DSG’nin üç tugay halinde Savunma Bakanlığı bünyesine entegre edilmesini ve Kamışlo ile Haseke’ye hükümet güvenlik birimlerinin konuşlandırılmasını öngörüyor. İlk konuşlandırmalar sorunsuz gerçekleşti. ABD ayrıca IŞİD bağlantılı binlerce tutukluyu Irak’a nakletti.

Ancak sahada görüş ayrılıkları sürüyor. DSG, Kobani’nin hükümet tarafından kuşatıldığı iddiasında bulunurken, Arap nüfusun özellikle Haseke’de örgütün hakimiyetinden rahatsız olduğu belirtiliyor. DSG lideri Mazlum Abdi, tugayların Kamışlo, Haseke ve Derik’te konuşlanacağını duyurdu. Ancak yerleşim noktaları konusunda bazı anlaşmazlıklar devam ediyor.

Kürt yetkili Abdulkerim Ömer, güvenlik güçlerinin entegrasyon mekanizmaları tamamlandıktan sonra geri çekileceğini ve Asayiş’in İçişleri Bakanlığı bünyesinde bölgeyi koruyacağını söyledi. Ömer, anlaşmanın uygulanması için uzun müzakerelere ihtiyaç olduğunu vurguladı.