Amberin Zaman: Şam’dan SDG’ye Yeni Teklif — Mazlum Abdi'ye Haseke Valiliği

Al-Monitor için yazan tanınmış Ortadoğu muhabiri Amberin Zaman, Suriye geçici yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki müzakerelerde yeni bir dönemin başladığına dair diplomatik kaynaklardan edindiği bilgileri paylaştı.

X hesabında (YenidenZaman) teyit ettiği bilgileri paylaşan Zaman, Şam yönetiminin SDG’ye yönelik yeni bir teklif paketi sunduğunu dile getirdi. Acak bu tekliflerin varlığı ve resmî olarak onaylandığına dair bağımsız teyit bulunmuyor.

Gazeteci Amberin Zaman’ın aktardığına göre, Şam yönetimi SDG lideri Mazlum Abdi’ye Haseke valiliği gibi prestijli bir pozisyon ve bölgesel yetkiler teklif etti. Bunun yanı sıra, kuzeydoğu Suriye’deki Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerin mevcut statülerini koruyacağı, SDG güçlerinin Suriye ordusuna askeri birlikler olarak (örneğin üç tümen şeklinde) entegre edilmesinin konuşulduğu yer alıyor. Aynı çerçevede petrol gelirlerinden pay verilmesi, sınır kontrolünün rejime bırakılması ve Fırat’ın batısından çekilme gibi başlıkların müzakere edildiği öne sürülüyor.

Ancak bu iddialar şu an için resmi kaynaklarca doğrulanmış değil; Amberin Zaman’ın haberi, bölgede temas halinde olduğu askeri ve gazetecilik ağından elde edilen kulis bilgilerine dayanıyor.

SDG’den Ret ve Rojava’da Seferberlik — Gerilim Tırmanıyor

SDG cephesinden gelen bilgiler ise bu tekliflerin kabul görmediğini gösteriyor. SDG’de üst düzey bir komutan, Şam ile yürütülen görüşmelerin tıkandığını ve çatışma riskinin arttığını açıkça dile getirdi. SDG, mevcut pozisyonunu ve askeri varlığını korumak istiyor. Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi, Şam hükümetine bağlı grupların saldırılarını artırması üzerine bölge genelinde seferberlik ilan ettiğini açıkladı. Özerk Yönetim tarafından yayımlanan kamuoyu açıklamasında, barışçıl çözümler bulmak ve iyi niyet göstermek amacıyla bazı bölgelerden çekilme kararı alınmasına rağmen saldırıların durmadığı kaydedildi. Açıklamada, “Dün sabah saatlerinden bu yana güçlerimizin mevzilerine yönelik gerçekleştirilen saldırılar, Şam’ın askeri tırmanış konusundaki ısrarını kanıtlamaktadır” denildi.

Bu açıklamalar, Şam ile SDG arasındaki uzlaşı sürecinin halen kırılgan olduğunu ortaya koyuyor. 

Halihazırda SDG ile Şam yönetimi arasında 10 Mart 2025 tarihli kapsamlı bir çerçeve anlaşma bulunuyor. Bu anlaşma SDG’nin Suriye devlet kurumlarıyla entegrasyonunu ve ateşkesin sürdürülmesini öngörmüş; taraflar, anayasal haklar ve Kürt toplumunun statüsü konusunda görüş birliğine varmıştı.

Ama bu çerçeve uygulama aşamasına geçememiş ve müzakereler bir süre önce tıkanmış durumda. Buna paralel olarak sınır bölgelerinde ve bazı noktalarda askeri çatışmalar yeniden yoğunlaşmış durumda. 

Çatışma İhtimali: Savaşa Doğru Mu?

Öte yandan mevcut saha raporları da, SDG ile Şam güçleri arasında çatışmaların tamamen durmadığını gösteriyor. Birleşik çabalarla yürütülen diplomasi trafiğine rağmen ateşkeslerin zaman zaman bilhassa Suriye rejimine bağlı güçler tarafından ihlal edildiği, özellikle kuzeydoğu ve Halep civarında karşılıklı saldırı ve geri çekilmelerin yaşandığı belirtiliyor. Bu durum, savaşın tamamen sona ermediğini ve tırmanma olasılığının halen masada yer aldığını işaret ediyor.

Uzmanlar, Şam ile SDG arasındaki görüşmelerin tek bir belge veya teklif üzerinden çözüme kavuşturulamayacak kadar karmaşık olduğunu söylüyor; iki tarafın da henüz güven ve siyasi uzlaşı oluşturacak bir noktaya ulaşamadığını vurguluyorlar.