Analiz: İran’a karşı 3 seçenek: Azınlıklar, borç affı ve Çin’le anlaşma

Jerusalem Post’ta yayımlanan analizinde AJ Jaff, ABD’nin İran’a yönelik hava operasyonlarının ülkenin askeri kapasitesini çökertmediğini ve savaşın siyasi ya da diplomatik açıdan sona erdirilemediğini savundu.

Jaff’a göre Pentagon’un bu ay İran konusunda dışarıdan “yaratıcı fikirler” istemesi, Washington’un mevcut askeri yöntemlerin sonuç vermediğini gördüğüne işaret ediyor.

Analist, ABD yönetiminin önünde üç stratejik seçenek bulunduğunu belirtti.

İran’daki azınlıkların bağımsızlığının tanınması

Jaff’ın ilk önerisi, ABD Kongresi’nin İran’daki Kürtler, Ahvaz Arapları ve Beluçların bağımsızlığını tanıması.

İran’ın klasik anlamda homojen bir ulus-devlet olmadığını savunan Jaff, ülke nüfusunun önemli bir bölümünü farklı dil ve kültürel kimliklere sahip toplulukların oluşturduğunu belirtti.

Jaff, ABD Kongresi’nin İran Kürdistanı, Ahvaz ve Belucistan’ın bağımsızlığını tanımasının Tahran üzerindeki baskıyı artıracağını ileri sürdü. Böyle bir adımın hava saldırılarından farklı olarak İran yönetiminin iç hesaplarını değiştirebileceğini savunan Jaff, bunun aynı zamanda İran’ın nükleer programı, bölgesel müttefikleri ve Hürmüz Boğazı’ndaki politikası üzerinde baskı oluşturacağını iddia etti.

Analist, böyle bir kararın Türkiye ve Irak tarafından tepkiyle karşılanabileceğini de kabul etti.

Jaff ayrıca İran Kürtlerinin 1940’larda Mahabad Kürt Cumhuriyeti’ni kurduğunu, Kürdistan Bölgesi’nin ise 2017’de bağımsızlık referandumu düzenlediğini hatırlattı.

Borç affıyla askerlik teşviki

Jaff’ın ikinci önerisi ise ABD’de borç yükü taşıyan gençlerin orduya katılımını teşvik edecek bir sistem oluşturulması.

ABD’nin İran’a yönelik olası kara operasyonu için mevcut asker sayısının yetersiz olduğunu savunan Jaff, 18-34 yaş grubundaki Amerikalıların önemli miktarda borç taşıdığını belirtti.

Analiste göre hükümet, 24 veya 36 ay askerlik hizmetinin ardından öğrenci kredileri, kredi kartı borçları ve diğer kişisel borçların tamamen silinmesini öngören bir program uygulayabilir.

Jaff, bunun gönüllü askerlik başvurularını önemli ölçüde artırabileceğini ve ABD ordusunun ihtiyaç duyduğu insan gücünü sağlamanın yollarından biri olabileceğini ileri sürdü.

Çin’le İran petrolü anlaşması

Üçüncü seçenek olarak ise Washington ile Pekin arasında İran petrolü konusunda bir anlaşma yapılmasını öneren Jaff, Çin’in İran üzerindeki diplomatik ve ekonomik desteğinin savaşın seyrinde önemli rol oynadığını savundu.

Jaff’a göre Washington, Çin’e savaş sonrası İran’dan petrol alımına ilişkin güvence sağlayabilir. Bunun karşılığında Pekin’in Tahran’a yönelik diplomatik ve maddi desteğini çekmesi gündeme gelebilir.

Analist, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında bu yıl gerçekleşmesi beklenen görüşmelerin İran dosyasını da kapsaması gerektiğini belirtti.

Jaff, Washington’un Çin’e İran petrolü konusunda güvence verirken Tayvan konusunda bazı tavizleri müzakere edebileceğini öne sürdü.

“Stratejik aşama yeni başlıyor”

Jaff, söz konusu üç adımın tek başına İran sorununu çözemeyeceğini, ancak birlikte uygulanmaları halinde Tahran üzerindeki baskıyı artırabileceğini savundu.

Analiste göre İran’daki bölünme eğilimlerinin desteklenmesi ülkenin siyasi ve kurumsal bütünlüğünü zayıflatabilir, askerî insan gücünün artırılması olası bir müdahale için kapasite sağlayabilir ve Çin’le yapılacak anlaşma da Tahran’ın dış desteğini azaltabilir.

Jaff, İran savaşının ateşkesle sona ermeyeceğini savunarak, asıl hedefin İran devletinin kurumsal bütünlüğünü zayıflatmak olduğunu öne sürdü.

Analist, “F-35 ve B-2 uçaklarının son altı ayda yaptıklarının” stratejik aşamayı kazanmak için yeterli olmadığını, Washington’un bundan sonraki süreçte yasama adımları, iç ekonomik politikalar ve büyük güçlerle müzakerelere odaklanması gerektiğini belirtti.

Jaff’a göre Washington’un atacağı üç adım arasında Çin’le yapılacak bir anlaşma, en düşük maliyetli ve en yüksek getirili seçenek olarak öne çıkıyor.