BM: Süveyda'da uzlaşı süreci tıkandı

Birleşmiş Milletler (BM), Suriye'nin güneyindeki Dürzi nüfusun yoğun olduğu Süveyda vilayetinde geçen yıl yaşanan kanlı çatışmaların ardından başlatılan uzlaşı ve yeniden entegrasyon sürecinde ilerleme sağlanamadığını bildirdi.

BM Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Claudio Cordone, BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı açıklamada, Eylül 2025'te başlatılan güven artırıcı önlemler ve yeniden entegrasyon yol haritasının uygulanmasında herhangi bir ilerleme kaydedilmediğini söyledi.

1.700'den fazla kişi hayatını kaybetti

BM'nin Mart ayında yayımladığı soruşturma raporuna göre, Temmuz 2025'te Süveyda'da yaşanan mezhepsel çatışmalarda çoğu Dürzi siviller olmak üzere 1.700'den fazla kişi yaşamını yitirdi. Raporda, Suriye hükümet güçleri, aşiret savaşçıları ve Dürzi silahlı grupların savaş suçu işlemiş olabileceği belirtildi.

Çatışmaların ardından hükümet öncülüğünde ve uluslararası destekle hazırlanan yol haritası, Dürzi gruplar, Bedevi aşiretleri ve Şam yönetimi arasındaki ilişkilerin onarılmasını hedefliyordu.

Ayrılık çağrıları ve güvenlik sorunları sürüyor

Cordone, Süveyda'daki temel sorunların çözülemediğini belirterek, bazı Dürzi grupların vilayetin Suriye'den ayrılması yönündeki çağrılarının ülkenin birlik ve toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini ifade etti.

BM yetkilisi ayrıca kaçırma olayları, karşılıklı adam kaçırmalar ve Dürzi gruplar arasındaki rekabetin vilayette güvenliği olumsuz etkilemeye devam ettiğini kaydetti.

13 bin 500 öğrenci sınavlara giremedi

BM'ye göre, güvenlik ve sınav merkezleri konusunda taraflar arasında uzlaşı sağlanamaması nedeniyle Süveyda'da 13 bin 500 öğrenci bu ay ulusal sınavlara katılamadı. Böylece vilayetteki öğrencilerin büyük bölümü üst üste ikinci yıl da sınavlarını kaçırmış oldu.

Şam ile Dürzi gruplar birbirini suçluyor

Şam yönetimi ise yaşanan gecikmelerden Dürzi silahlı grupları sorumlu tutuyor. Süveyda Valisi Mustafa el-Bakur, Dürzi grupların devlet kurumlarının yeniden faaliyete geçirilmesi, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi ve güvenin yeniden tesis edilmesine engel olduğunu söyledi.

Bakur, hükümetin güvenlik sorunlarına rağmen kamu çalışanlarının maaşlarını ödemeyi, sağlık ve eğitim hizmetlerini desteklemeyi ve altyapıyı onarmayı sürdürdüğünü belirtti. Ayrıca Şam'ın diyalogdan yana olduğunu ve vilayete gıda ile temel ihtiyaç malzemelerinin girişini engellediği yönündeki iddiaları reddetti.

Buna karşılık Dürzi liderler, geçen yılki şiddet olaylarının ardından toplumu korumaya çalıştıklarını belirterek, Şam yönetiminin çatışmalar sırasındaki tutumunun güveni zedelediğini ifade ediyor.

Siyasi geçiş süreci de eleştirildi

Cordone, Süveyda'daki gelişmelerin yanı sıra Suriye'nin genel siyasi geçiş sürecine ilişkin de kaygılarını dile getirdi. Seçimlerin üzerinden sekiz aydan fazla zaman geçmesine rağmen geçiş parlamentosunun henüz oluşturulmadığını hatırlatan Cordone, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın parlamentonun üçte birini oluşturan üyeleri hâlâ atamadığını söyledi.

BM yetkilisi, "Bu gecikme ciddi endişe yaratıyor." değerlendirmesinde bulundu. Şam yönetimi ise konuya ilişkin henüz açıklama yapmadı.