Hürmüz Boğazı Gerilimi Yeniden Tırmanıyor: Gemilerden Geçiş Ücreti Alınacak

ABD ile İran arasında varılan ön mutabakat kapsamında Hürmüz Boğazı ticari gemi trafiğine yeniden açılırken, boğazın gelecekteki yönetimine ilişkin belirsizlik sürüyor. Bu süreçte İran'ın boğaz üzerindeki kontrolünü artırmaya yönelik yeni adımlar attığı bildirildi.

İran liderinin askeri danışmanı Muhsin Rızai, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden sunduğu hizmetler karşılığında ücret almayı planladığını açıkladı. Rızai, ücretlendirmenin seyrüsefer güvenliği, çevrenin korunması ve deniz kazalarına müdahale gibi hizmetleri kapsayacağını belirterek, bu maliyetin İran halkı yerine boğazı kullanan gemiler tarafından karşılanması gerektiğini söyledi.

ABD ile İran arasında imzalanan ön mutabakata göre, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi geçişleri 30 ila 60 günlük geçiş sürecinde yeniden başladı. Taraflar bu süre boyunca gemilerden herhangi bir ücret alınmaması konusunda anlaşırken, boğazın uzun vadeli yönetim modeli ise daha sonra yapılacak müzakerelere bırakıldı.

Söz konusu görüşmelerin İran, Umman ve Körfez'e kıyısı bulunan ülkelerin katılımıyla yürütülmesi ve uluslararası hukuka uygun kalıcı bir mekanizmanın oluşturulması hedefleniyor.

Öte yandan İran'ın son haftalarda boğazdan geçecek gemiler için önceden izin alma şartı getirdiği ve talimatlara uymayan gemilere karşı işlem yapılabileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı. Bu uygulama, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki denetimini artırma girişimi olarak değerlendiriliyor.

Son dönemde ABD ile İran arasında yaşanan askeri gerilim de deniz trafiğini etkiledi. Uluslararası Denizcilik Örgütü, Körfez'de mahsur kalan gemilere yönelik tahliye operasyonlarını askıya alırken, İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi Hürmüz Boğazı için tehdit seviyesini yükseltti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), mayıs ayı başından bu yana 500'den fazla ticari geminin boğazdan güvenli geçişine destek verildiğini açıklarken, uluslararası denizcilik verileri gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin hâlâ altında seyrettiğini gösteriyor. Bu durum, küresel deniz taşımacılığı şirketlerinin bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle temkinli davranmayı sürdürdüğüne işaret ediyor.