İran, Trump'ın teklifi reddettiği haberinin ardından ABD'den hamle bekliyor

İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve Orta Doğu'daki çatışmaların sona erdirilmesini öngören teklifine ABD'den resmi yanıt bekliyor.

Wall Street Journal, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın teklifini reddettiğini ve yardımcılarına, kasım ayındaki Kongre seçimlerinin ardından İran'a yönelik bombardımanın yeniden başlayabileceğini söylediğini bildirdi. Reuters, WSJ'nin haberini bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, teklifin Katar arabuluculuğuyla ABD'ye iletildiğini ve Washington'ın kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın yedi gün içinde yeniden açılabileceğini söylemişti. Arakçi, gerekli şartların karşılanması halinde bölgedeki çatışmaların da durdurulacağını belirtmişti.

İran'ın şartları

Arakçi'ye göre İran'ın planı, ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmasını, dondurulan İran varlıklarını serbest bırakmasını ve petrol yaptırımlarından feragat etmesini içeriyor.

İran ayrıca nükleer programı konusunda taviz vermeyeceğini belirtiyor. Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Washington'ın öneriyi kabul etmesi halinde dahi Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkı veya yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması konusunda esneklik göstermeyeceğini söyledi.

Arakçi, ABD'nin anlaşmaya varma konusunda ciddi olması halinde Hürmüz'ün yeniden açılması için gerekli hazırlıkların tamamlandığını ifade etmişti.

Hürmüz için aşamalı çözüm önerisi

İran ile ABD arasında son günlerde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasının kaldırılması konusunda dolaylı görüşmeler yürütülüyor.

Reuters'ın aktardığına göre İranlı yetkililer, krizin aşamalı bir anlaşmayla çözülmesini mümkün görüyor. İlk aşamada ABD ablukasının kaldırılması ve Hürmüz'den deniz trafiğinin yeniden başlaması, sonraki aşamalarda ise daha geniş müzakerelere geçilmesi öngörülüyor.

Suudi Arabistan'la temas

Arakçi, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenli geçişe ilişkin İran ve Umman arasındaki mutabakat konusunda Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan'ı da bilgilendirdi.

Bu gelişmeler, İran ile Suudi Arabistan arasındaki bölgesel rekabete rağmen Hürmüz'deki deniz trafiğinin yeniden başlamasının bölge ülkeleri açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor.

Öte yandan Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları da sürüyor. Suudi öncülüğündeki koalisyon, cumartesi günü Riyad'a yönelen iki İHA ile Hamis Muşayt'a fırlatılan bir balistik füzenin önlendiğini açıkladı.

Suudi Arabistan'ın müttefiklerinden güvenlik koordinasyonu

Türkiye ve Pakistan savunma yetkilileri de cuma günü Riyad'da Suudi Arabistan'la ortak savunma anlaşması kapsamında bölgesel güvenlik durumunu görüştü.

Suudi Savunma Bakanlığı, görüşmelerde istihbarat paylaşımı, askeri koordinasyon ve güçlerin entegrasyonu konularının ele alındığını açıkladı. Görüşme, Suudi, Pakistanlı ve Türk dışişleri bakanlarının Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında gerçekleştirdiği toplantının ardından yapıldı.

Yemen'deki çatışmaların insani sonuçları da ağırlaşıyor. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), ülkede çocuklar arasındaki akut yetersiz beslenme vakalarında artış yaşandığını bildirdi.