İran Kürt partileri 'Birleşik Cephe' kurdu

İsrail ve ABD’nin bugün İran’daki bazı askeri tesisler ile güvenlik altyapılarına yönelik düzenlediği saldırılar bölgede tansiyonu yükseltirken, İran içindeki muhalif aktörler de pozisyon almaya başladı. İranlı Kürt muhalefet partileri, olası bir geniş çaplı çatışma ve rejim zayıflaması senaryosuna karşı “Birleşik Cephe” adı altında yeni bir ittifak kurduklarını duyurdu.

Beş örgüt aynı çatı altında

Yeni ittifak şu örgütleri bir araya getiriyor:

• KDP-İ
• PAK Kurdistan Struggle Organization in Iran
• Komala
• PJAK

·         Khabat

İttifakın hedefi, 1979’dan bu yana iktidarda bulunan İran rejimini devirmek ve “Kürt halkının kendi kaderini tayin hakkını” güvence altına almak olarak açıklandı.

Parti temsilcileri, anlaşmanın ortak siyasi komiteler kurulmasını ve askeri koordinasyon mekanizmalarının oluşturulmasını öngördüğünü belirtti.

“ABD’nin hamlesine bağlı”

İttifak sözcüleri, askeri adımların zamanlamasının büyük ölçüde Washington–Tahran hattındaki gelişmelere bağlı olacağını ifade ediyor. Parti kaynakları, kapsamlı bir dış müdahale sonrası merkezi otoritenin zayıflaması durumunda “siyasi ve askeri olarak hazır” olduklarını savunuyor.

Ancak 2023’te Bağdat ile Tahran arasında imzalanan güvenlik anlaşması gereği, bu örgütlerin büyük bölümü faaliyetlerini Kürdistan Bölgesi topraklarında sınırlandırmış durumda. Anlaşma kapsamında sınır hattındaki karargâhlar boşaltılmış, silahlar toplanmış ve militanlar kamplara taşınmıştı. Bu nedenle sahadaki fiili hareket kapasitesi şimdilik sınırlı görünüyor.

Ortak hedef var, gelecek modeli tartışmalı

Her ne kadar “rejim değişikliği” konusunda mutabakat sağlanmış olsa da İran Kürdistanı’nın geleceğine ilişkin görüş ayrılıkları sürüyor:

• KDP-İran ve Komala’nın bazı fraksiyonları federal bir İran modeli savunuyor.
• Kürdistan Özgürlük Partisi bağımsızlık talep ediyor.
• Diğer bazı yapılar özerklik ya da öz-yönetim formüllerini gündeme getiriyor.

İttifak temsilcileri, rejim sonrası dönemde Kürt halkının kendi siyasi statüsünü belirleme hakkının tanınmasının “kırmızı çizgi” olduğunu vurguluyor.

Rejim zayıflarsa yeni denklem

Analistler, İsrail ve ABD’nin son saldırılarının İran içinde güvenlik ve siyasi dengeleri sarsabileceğini, ancak kısa vadede merkezi otoritenin tamamen çökmesinin düşük ihtimal olduğunu belirtiyor. Buna karşın, muhalif aktörlerin şimdiden koordinasyon arayışına girmesi, olası bir geçiş sürecinde sahada kontrol mücadelesi yaşanabileceğine işaret ediyor.

“Birleşik Cephe” girişimi, Kürt partilerinin yıllardır süren bölünmüşlüğünü aşma çabası olarak görülse de, geçmişteki ideolojik ayrışmalar ve karşılıklı güvensizlik dikkate alındığında ittifakın sürdürülebilirliği belirsizliğini koruyor.

Bölgedeki askeri gerilimin tırmanması halinde ise İran içindeki etnik ve siyasi fay hatlarının daha görünür hale gelmesi bekleniyor.