İsrail-Lübnan anlaşması savaşı bitirmek yerine çıkmazı kalıcılaştırabilir

Reuters’ın analizine göre İsrail ile Lübnan arasında şekillenen güvenlik düzenlemesi, taraflar arasındaki temel sorunları çözmek yerine uzun süreli bir siyasi ve askeri çıkmaz yaratabilir.

Analizde, anlaşmanın temel şartı olarak öne çıkan Hizbullah’ın silahsızlandırılmasının mevcut koşullarda gerçekçi olmadığı, buna karşın İsrail’e güney Lübnan’daki askeri varlığını sürdürmek için diplomatik alan açabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Uzmanlara göre anlaşmanın merkezindeki formül, Lübnan devletinin yerine getirmekte zorlanacağı yükümlülükler içeriyor. Hizbullah silahsızlanmayı reddederken, Lübnan yönetiminin bunu uygulayacak siyasi ve askeri kapasiteye sahip olmadığı belirtiliyor.

İsrail’in çekilmesi belirsizliğini koruyor

Reuters analizinde yer verilen değerlendirmelere göre anlaşma, Lübnan’a kapsamlı sorumluluklar yüklerken İsrail’in bölgeden çekilmesine yönelik net ve bağlayıcı bir takvim sunmuyor.

Beyrut merkezli analist Michael Young, bu yapının İsrail’in güney Lübnan’daki varlığını süresiz biçimde sürdürmesine imkan verebileceğini savundu.

Londra Ekonomi Okulu’ndan akademisyen Fawaz Gerges ise anlaşmanın yapısal olarak sorunlu olduğunu ve uygulanması zor bir koşul üzerine inşa edildiğini belirtti. Gerges’e göre İsrail’in bölgede oluşturduğu güvenlik kuşağı uzun vadeli bir duruma dönüşebilir.

Lübnan’da iç gerilim endişesi

Analizde, anlaşmanın Lübnan’ın siyasi gerçekleriyle de örtüşmediği vurgulandı. Güç paylaşımı üzerine kurulu siyasi sistem içinde devletin Hizbullah’ı silahsızlandırmasının ciddi iç gerilimlere yol açabileceği ifade edildi.

Lübnan’daki bazı siyasi çevreler anlaşmanın ülkenin egemenlik alanını genişletmek yerine yeni bir denge oluşturabileceğini savunurken, Hizbullah cephesi de düzenlemeye karşı çıkıyor.

Uygulama süreci soru işareti

Reuters analizine göre anlaşmanın başarısı konusunda ciddi soru işaretleri bulunuyor. Uzmanlar, Hizbullah silahsızlanmadığı sürece İsrail’in çekilmeyeceğini; İsrail çekilmediği sürece de anlaşmanın hedeflediği normalleşmenin gerçekleşmesinin zor olduğunu değerlendiriyor.

Bu nedenle mevcut çerçevenin, savaşı sona erdirmekten çok taraflar arasında yeni ve uzun süreli bir denge oluşturabileceği yorumları öne çıkıyor.