Kürdistan Düşünce Merkezi: ABD, Irak'taki varlığının yöntemini değiştiriyor

Kürdistan Düşünce Merkezi tarafından yayımlanan analizde, Irak Başbakanı'nın son Washington ziyareti sırasında imzalanan 48 anlaşmanın, ABD ile Irak arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcına işaret ettiği değerlendirildi.

Analize göre, iki ülke arasındaki ilişkiler güvenlik merkezli iş birliğinden ekonomik ortaklık ve enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesine doğru evriliyor.

ABD'nin yeni stratejisi: Askeri varlık yerine ekonomik etki

Analizde, ABD güçlerinin 30 Eylül 2026'ya kadar Irak'tan çekilmesi kararının Washington'a yeni bir hareket alanı sağladığı ifade edildi.

ABD'nin askeri lojistik yerine ekonomik yatırımlar ve altyapı projelerini "yumuşak güç" unsuru olarak kullanarak Irak'taki etkisini sürdürmeyi hedeflediği belirtilirken, bunun Donald Trump yönetiminin bölgedeki çıkarlarını korumaya yönelik yeni stratejisinin bir parçası olduğu kaydedildi.

Hedef, Irak'ın İran enerjisine bağımlılığını azaltmak

Analizde, ABD'nin Irak'taki temel hedeflerinden birinin Bağdat'ın İran enerji kaynaklarına bağımlılığını azaltmak olduğu ifade edildi.

Bu kapsamda Trump yönetiminin, Türkiye'ye bağlanacak Basra-Fişhabur Petrol Boru Hattı ile Suriye'nin Baniyas Limanı'na uzanacak ikinci bir hattı stratejik projeler olarak gördüğü belirtildi.

Bu projelerle Irak petrolü için yeni ihracat güzergâhları oluşturulmasının, Hürmüz Boğazı'na bağımlılığı azaltmasının ve İran'ın Irak enerji sektöründeki ekonomik etkisini sınırlandırmasının amaçlandığı değerlendirildi.

Silahlı gruplar en büyük engellerden biri

Analizde, Irak hükümetinin çabalarına rağmen silahlı grupların varlığının en önemli sorunlardan biri olmaya devam ettiği ifade edildi.

Bazı Şii silahlı grupların bölgesel ideolojik bağlılıklarını sürdürdüğü belirtilirken, bunun Bağdat'ın Pentagon'a verdiği taahhütlerin uygulanmasını zorlaştırdığı kaydedildi.

Bununla birlikte, Şii gruplar arasındaki görüş ayrılıklarının ve bazı grupların uzlaşmaya açık olmasının hükümete siyasi manevra alanı sağladığı değerlendirmesi yapıldı.

Yolsuzlukla mücadele ve af yasası çelişkisi

Analizde, "Şafak Operasyonu" adı verilen yolsuzlukla mücadele kampanyasının, Genel Af Yasası ile çeliştiği ifade edildi.

2025 yılının başından bu yana af yasası kapsamında 40 binden fazla sanığın serbest bırakıldığı belirtilirken, 2012-2015 dönemine ait kesin parlamento hesaplarının yaklaşık 14 yıldır açıklanmamış olmasının yolsuzlukla mücadeleyi zorlaştırdığı kaydedildi.

Analizde ayrıca, etkili siyasi çevrelerin reform girişimlerinin üst düzey siyasetçilere uzanmasına izin vermediği değerlendirmesine yer verildi.

"Irak'ın geleceği Washington-Tahran ilişkilerine bağlı"

Kürdistan Düşünce Merkezi'nin analizinde, Washington'un desteğinin Irak Başbakanı'nın iç siyasetteki konumunu güçlendirdiği ve uluslararası meşruiyetini artırdığı ifade edildi.

Bununla birlikte, 2024 yılında da benzer nitelikte 18 mutabakat zaptının imzalandığı ancak büyük bölümünün hayata geçirilmediği hatırlatılarak, mevcut anlaşmaların başarısı konusunda temkinli olunması gerektiği vurgulandı.

Analizin sonunda ise Irak'ın geleceğinin büyük ölçüde ABD ile İran arasındaki ilişkilerin seyrine bağlı olduğu belirtilerek, iki ülke arasındaki gerilim savaş ya da müzakereler yoluyla sonuçlanmadıkça Irak'ın belirsizlik ve istikrarsızlık ortamında kalmayı sürdüreceği değerlendirmesinde bulunuldu.