Loqman Radpey: Bu savaş, İran’daki Kürtler ve Beluçlar için nesiller boyu sürecek tek fırsat olabilir

Middle East Forum üyesi ve “Toward an Independent Kurdistan: Self-Determination in International Law” (Bağımsız Bir Kürdistan’a Doğru: Uluslararası Hukukta Kendi Kaderini Tayin Hakkı) kitabının yazarı Loqman Radpey, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonu sonrası kaleme aldığı analizde, Kürtler ve Beluçlar için “nesiller boyu sürecek bir fırsat penceresi” açılmış olabileceğini savundu.

“Bölgesel kriz yapısal dönüşüm doğurabilir”

Radpey, İran rejimiyle diplomasinin başarısız olduğunu ve ABD–İsrail ortak operasyonunun Tahran’ın askeri kapasitesini hedef aldığını belirtti. Çatışmanın bölgesel bir boyut kazandığını kaydeden Radpey, bu süreci Irak lideri Saddam Hussein’in 1990’da Kuveyt’i işgali sonrası yaşanan gelişmelere benzetti.

Saddam’ın 1991’de Kürt bölgesinden çekilmesinin ardından oluşan yapının, 2005’te Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) olarak anayasal statü kazandığını hatırlatan Radpey, İran’ın bölgesel “aşırı yayılmasının” benzer bir iç kırılma yaratıp yaratmayacağı sorusunu gündeme getirdi.

“Koalisyon operasyonel aşamaya geçmeli”

Radpey’e göre İran’daki Kürt ve Beluç siyasi hareketleri tarafından kurulan ortak koalisyonun, mevcut konjonktürde siyasi söylemin ötesine geçerek koordineli bir strateji geliştirmesi gerekiyor.

Uzun süreli bir savaş halinde Tahran’ın batı ve güneydoğudaki askeri varlığını merkez bölgeleri güvence altına almak için çekmek zorunda kalabileceğini savunan Radpey, bunun çevre bölgelerde güç dengelerini değiştirebileceğini ifade etti.

“Komuta birliği, hedeflerin netliği ve disiplinli bir organizasyon, geçici bir kriz anını kalıcı bir yapısal dönüşüme dönüştürebilir” değerlendirmesinde bulundu.

“Kendi kaderini tayin hakkı”

Uluslararası hukuk perspektifinden yaklaşan Radpey, Kürt ve Beluç hareketlerinin taleplerini “kendi kaderini tayin hakkı” çerçevesinde değerlendirdi. İran genelindeki demokratik muhalefetle kurulacak ittifakların bu hakkın tanınması temelinde şekillenmesi gerektiğini savundu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın operasyona ilişkin “Kaderinizi kontrol altına almanın zamanı geldi” sözlerine de atıfta bulunan Radpey, mevcut gelişmelerin “tarihin nadiren sunduğu fırsatlardan biri” olabileceğini ileri sürdü.

Kürdistan Bölgesel Yönetimi deneyimine vurgu

Radpey, Irak’taki Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) deneyiminin Kürt siyasi hareketleri için önemli dersler içerdiğini belirterek, parlamenter yapı, bölgesel güvenlik güçlerinin yönetimi ve uluslararası diplomasi tecrübesinin olası bir geçiş sürecinde yol gösterici olabileceğini kaydetti.

Ancak Radpey’e göre sürecin başarısı; stratejik netlik, birlik ve disiplinli liderlik kapasitesine bağlı olacak. Aksi halde mevcut konjonktürün “kaçırılmış bir fırsat” olarak tarihe geçebileceği uyarısında bulundu.