Reuters analizi: İran’ın baskısı ve Trump’ın çelişkili mesajları Kürtleri savaşın dışında tuttu

İran ile ABD ve İsrail arasında süren çatışmalarda sahada önemli bir rol oynaması beklenen İranlı Kürt gruplar, savaş boyunca cepheye inmedi. Reuters’ın sahadan aktardığı analiz, bu durumun iki temel nedene dayandığını ortaya koyuyor: İran’ın yoğun askeri baskısı ve Washington ile Tel Aviv’den gelen çelişkili mesajlar.

Savaşın ilk günlerinde ABD Başkanı Donald Trump, Kürdistan Bölgesi’ndeki Rojhılatlı ( Doğu Kürdistanlı)Kürtlerin İran’a yönelik bir kara harekâtına girişmesini “harika” olarak nitelendirdi. Ancak birkaç gün sonra bu söyleminden geri adım atarak Kürtlerin savaşa dahil edilmesini istemediklerini açıkladı. Bu ani değişim, sahadaki Kürt gruplar arasında ciddi bir belirsizlik yarattı.

İran’dan sert baskı ve tehditler

Reuters’a konuşan kaynaklara göre, İran Devrim Muhafızları (IRGC), hem İran içinde hem de  Kürdistan Bölgesi’nde yaşayan Kürtlere yönelik yoğun bir baskı kampanyası yürüttü. İran içinde Kürt vatandaşlara gönderilen mesajlarda, ABD ve İsrail ile iş birliği yapmaları halinde ağır sonuçlarla karşılaşacakları uyarısı yapıldı.

Aynı dönemde güvenlik güçleri, Kürt bölgelerinde internet erişimini kısıtladı, uydu bağlantılarını tespit etmek için taramalar gerçekleştirdi ve ev baskınları düzenledi. Bu adımlar, olası bir ayaklanmanın önüne geçmeyi hedefledi.

Irak tarafında ise İran, Kürt yönetimine doğrudan tehditlerde bulundu. Sınır hattındaki Kürt güçlerinin geri çekilmemesi halinde saldırı düzenleneceği uyarısı yapıldı. Kürt güçleri geri çekilmesine rağmen, İran destekli milisler ve insansız hava araçları bölgedeki hedefleri vurmaya devam etti.

Sınır ötesi saldırılar ve kayıplar

Reuters verilerine göre, savaşın başlangıcından itibaren İran ve müttefikleri  Kürdistan Bölgesi’ne yüzlerce füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Bu saldırıların önemli bir bölümü doğrudan Kürt siyasi grupları ve silahlı güçleri hedef aldı.

Rojhılatlı Kürt grupların Kürdistan Bölgesi’ndeki üsleri vurulurken en az birkaç savaşçının hayatını kaybettiği ve altyapının ciddi zarar gördüğü bildirildi. Kürt komutanlar, İran’ın konumlarını hassas şekilde hedef almasının bölgede geniş bir istihbarat ağına işaret ettiğini belirtti.

Kürtler hazırlıklı ama temkinli

Savaş öncesinde Rojhılatlı Kürt gruplar, İran’da rejime karşı artan toplumsal hoşnutsuzluğun etkisiyle bir ayaklanma ihtimaline hazırlanıyordu. Ancak sahadaki koşullar ve net bir dış destek planının olmaması, bu planların hayata geçirilmesini engelledi.

Kürt komutanlar, İran içinde geniş çaplı bir halk ayaklanması olmadan sınır ötesi bir harekâtın yüksek risk taşıdığını ifade ediyor. İran’ın hızlı ve sert karşılık verebilme kapasitesi, bu çekinceleri güçlendirdi.

ABD ve İsrail’in belirsiz stratejisi

Reuters analizine göre, ABD ve İsrail’in Kürt güçlere yönelik net bir plan ortaya koymaması da belirleyici oldu. Kürt gruplar, kendilerine nasıl bir rol biçildiğini ve ne tür destek alacaklarını net şekilde anlayamadıklarını dile getirdi.

Buna ek olarak bölgesel aktörlerin tepkisi de süreci etkiledi. Türkiye’nin olası bir Kürt müdahalesine karşı çıkması ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin savaşa dahil olmak istememesi, Kürtlerin hareket alanını daralttı.

Ateşkes sonrası belirsizlik sürüyor

ABD’nin ilan ettiği ateşkes, çatışmaları geçici olarak durdururken Kürt grupların pozisyonunu değiştirmedi. Rojhılatlı Kürt militanlar hâlâ Irak tarafında beklerken, olası bir fırsat için hazırlıklarını sürdürdüklerini belirtiyor.

Ancak sahadaki gerçeklik, Kürtlerin tek başına bir cephe açmasının zor olduğunu gösteriyor. Reuters analizine göre, dış destek, iç ayaklanma ve bölgesel dengeler aynı anda oluşmadığı sürece Kürtlerin savaşa doğrudan katılması düşük bir ihtimal olarak görülüyor.