Trump İran’a saldırıdan neden vazgeçti?

Son günlerde artan gerilim ve kritik saatlerin ardından, ABD’nin İran’a karşı askeri müdahale seçeneğine yönelik söylemlerinde belirgin bir yumuşama yaşandı. Daha önce hızlı ve sert bir saldırıya açık destek veren ABD Başkanı Donald Trump’ın, son açıklamalarında tansiyonu düşürmeye dönük mesajlar vermesi dikkat çekti.

Bölgesel kaynaklara göre bu değişimin arkasında, İran ile ABD arasında gerilimi düşürmeyi amaçlayan yoğun diplomatik temaslar bulunuyor. Orta Doğu’daki hükümetlere yakın beş kaynak, Washington ile Tahran arasında bazıları doğrudan olan bir dizi temasın, bölgeyi tehlikeli bir çatışmanın eşiğinden döndürdüğünü belirtti. Söz konusu bilgiler Financial Times gazetesine yansıdı.

Kaynaklar, başta Körfez ülkeleri olmak üzere birçok bölge devletinin Trump yönetimine itidal çağrısı yaptığını aktardı. Bu ülkeler, İran’a yönelik olası bir ABD saldırısının komşu ülkelerde ciddi hasara yol açabileceği ve küresel petrol fiyatlarını sert biçimde yükseltebileceği uyarısında bulundu. Bir Arap yetkili, “Şu aşamada tansiyon düşürüldü. Washington, Tahran’la yürütülen görüşmelerin nereye varacağını görmek için zamana oynuyor” dedi.

Aynı kaynaklara göre, Washington–Tahran hattındaki temaslar İranlı yetkililere, protestolara katılanlara yönelik toplu idamlar planlanmadığı ve can kaybı sayısının yurt dışında dile getirilen rakamlardan daha düşük olduğu yönünde mesajlar iletme imkânı sağladı. Bu gizli kanalların kurulmasında Rusya ya da Umman gibi aktörlerin arabuluculuk yapmış olabileceği ifade edildi.

Beyaz Saray ise süreci yakından izlemeye devam ettiğini ve “tüm seçeneklerin masada olduğunu” vurguluyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, perşembe günü yaptığı açıklamada, “planlanan 800 idamın durdurulduğunu” öne sürerken, Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında temaslar olduğuna da işaret etti.

Diplomatik kaynaklar, önümüzdeki günlerde bu gizli temasların daha kapsamlı müzakerelere dönüşebileceğini, ancak ABD’nin İran üzerindeki baskıyı tamamen kaldırmadığını belirtiyor.