Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan ittifakında yeni dönem

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın oluşturduğu karşılıklı savunma ittifakının ilk üst düzey toplantısı İstanbul’da gerçekleştirildi. Üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile üst düzey askeri yetkililer, ittifakın yapısını ve gelecekteki işbirliği alanlarını ele aldı.

Toplantı, 7 Ağustos’ta Mekke’de imzalanan savunma anlaşmasının ardından üç ülke arasında gerçekleştirilen ilk üst düzey buluşma olma özelliğini taşıyor.

Anlaşmaya göre, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırı, tüm üyelere yönelik saldırı olarak kabul edilecek. Böylece NATO’nun 5. maddesine benzer bir kolektif savunma mekanizması oluşturulması öngörülüyor.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ittifakın İran’a veya başka herhangi bir ülkeye karşı kurulmadığını belirterek, amacın üye ülkelerin güvenliğini güçlendirmek olduğunu söyledi.

İttifakın sekretaryası Riyad’da

Toplantının ardından açıklamalarda bulunan Fidan, ittifakın sekretaryasının Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da kurulduğunu duyurdu. Pakistan’ın ise ittifakın ilk genel sekreterini sağlayacağını belirtti.

Fidan, ittifakın ulusal egemenliğe ve toprak bütünlüğüne saygı, diğer ülkelerin iç işlerine müdahale etmeme gibi ilkeler doğrultusunda faaliyet göstereceğini ifade etti.

İttifakın başka ülkelere de açık olduğunu belirten Fidan’ın açıklaması, yapının ilerleyen dönemde genişleyebileceği yönündeki beklentileri yeniden gündeme getirdi.

Irak’ın katılım ihtimali gündemde

Irak daha önce ittifaka katılmaya ilgi gösterirken, bazı Arap ülkelerinin de oluşuma dahil olabileceği yönünde haberler yayımlanmıştı. Yeni ülkelerin katılması halinde Mekke Savunma İttifakı’nın daha geniş kapsamlı bir bölgesel güvenlik mekanizmasına dönüşebileceği değerlendiriliyor.

İstanbul’daki toplantı, İran’la bağlantılı askeri gerilimlerin yeniden tırmandığı bir dönemde gerçekleştirildi. Washington ve Tahran yaklaşık bir aylık görece sakinliğin ardından yeniden karşılıklı saldırılarda bulundu. Söz konusu çatışma, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlamıştı.

Pakistan’ı görüşmelerde Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Münir ve Başbakan Yardımcısı İshak Dar temsil etti. Dar, toplantı için Londra’daki ayrı bir diplomatik ziyaretinin ardından Türkiye’ye geldi.

Mısır da bölgesel görüşmelerde yer alıyor

Mısır’ın daha geniş kapsamlı bölgesel görüşmelere dahil olması gündeme gelirken, ülkenin savunma ittifakının doğrudan üyesi olup olmayacağı konusunda netlik bulunmuyor.

Mısır, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, İran ile ABD arasındaki çatışmanın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerde de yer alıyor.

Dört ülkenin son toplantısı 5 Ağustos’ta Amman’da gerçekleştirilmişti. Bu görüşmeden önce ise taraflar haziran ayında Kahire’de bir araya gelmiş ve Pakistan’ın arabuluculuğunda ABD ile İran arasında imzalanan İslamabad Mutabakat Zaptı’nı memnuniyetle karşılamıştı.