İran'da 6 ayda 894 kişi idam edildi

İran İnsan Hakları Merkezi'nin yayımladığı rapora göre, İran'da 2026 yılının ilk altı ayında 894 idam cezası infaz edildi. Norveç merkezli kuruluş, bunun son beş yılın en yüksek altı aylık idam bilançosu olduğunu belirtti.

Raporda, idamların İran'ın 31 eyaletindeki 79 cezaevinde gerçekleştirildiği belirtilirken, sayının 2025'in aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 30 arttığı ifade edildi.

Kadınlar ve siyasi tutuklular da idam edildi

Rapora göre idam edilenler arasında 15 kadın ile 32 siyasi tutuklu bulunuyor. İnsan Hakları Merkezi, bu kişilerin büyük bölümünün bağımsız avukata erişim ve adil yargılanma hakkından mahrum bırakıldığını öne sürdü.

İdam edilenlerin önemli bir bölümünün 35-36 yaş aralığında olduğu belirtilen raporda, onlarca Kürt ile 30 Beluç vatandaşın da infaz edilenler arasında yer aldığı kaydedildi.

En fazla idam Horasan Razavi'de

Rapora göre en fazla idamın gerçekleştiği eyalet 91 infazla Horasan Razavi oldu. Bu eyaleti 68 idamla İsfahan, 51 idamla Fars, 50 idamla Loristan ve 49 idamla Tahran izledi.

Cezaevleri arasında ise Şiraz'daki Adilabad Cezaevi 50 infazla ilk sırada yer aldı. İsfahan'daki Dastgerd Cezaevi ile Tahran yakınlarındaki Gazelhisar Cezaevi 49'ar infazla ikinci sırayı paylaşırken, Reşt'teki Lakan Cezaevi'nde 26 idam gerçekleştirildi.

İdamların büyük bölümü cinayet ve uyuşturucu suçlarından

Rapora göre infaz edilen 894 kişiden 542'si cinayet suçlamasıyla idam edildi. Uyuşturucu bağlantılı suçlardan idam edilenlerin sayısı ise 264 olarak kaydedildi. Kalan idam cezalarının güvenlik, siyasi ve diğer suçlamalar kapsamında uygulandığı belirtildi.

Son beş yılda keskin artış

Raporda yer alan verilere göre, 2021'in ilk yarısında 121 olan idam sayısı, 2022'de 261'e, 2023'te ise 368'e yükseldi. 2024'te 283'e gerileyen sayı, 2025'in ilk altı ayında 692'ye, 2026'nın aynı döneminde ise 894'e çıkarak son beş yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Ekonomik kriz vurgusu

İnsan Hakları Merkezi, idamlardaki artışı İran'da derinleşen ekonomik ve sosyal krizle ilişkilendirerek, yoksulluk, işsizlik ve enflasyonun ağırlaşmasının bu tabloyu etkilediğini savundu. Raporda ayrıca, idam cezalarının özellikle uyuşturucu suçlarının azaltılmasında caydırıcı olmadığı değerlendirmesine yer verildi.

Merkez, ülkede son aylarda yaşanan güvenlik ve askeri gerilimlere rağmen idamların yüksek hızla devam ettiğini, bunun da İran yönetiminin idam cezasını ceza politikasının temel araçlarından biri olarak kullanmayı sürdürdüğünü öne sürdü.

İranlı yetkililer ise raporda yer alan iddialar ve açıklanan rakamlara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.