AB, İran Devrim Muhafızlarını Terör Örgütü İlan Etti

Avrupa Birliği, İran’daki yaygın protestoların şiddetle bastırılması gerekçesiyle İran İslam Devrim Muhafızları’nı (IRGC) terör örgütü ilan etti. AB’nin üst düzey diplomatı Kaja Kallas, kararın 27 üye ülkenin dışişleri bakanlarının oybirliğiyle alındığını duyurdu.

Kallas, X (eski Twitter) üzerinden yaptığı paylaşımda, kararın AB’nin İran yönetiminin protestolar sırasında uyguladığı şiddete karşı duruşunu yansıttığını belirtti. “Kendi halkından binlerce kişiyi öldüren bir rejim, kendi çöküşünü hazırlıyor” diyen Kallas, IRGC’nin bu tasfiye ile “El-Kaide, Hamas ve IŞİD ile eşdeğer bir konuma getirileceğini” ifade etti. “Terörist gibi hareket ederseniz, terörist muamelesi görmelisiniz” dedi.

Yeni Yaptırımlar

AB, IRGC’nin yanı sıra protestoların bastırılmasındaki rolü olduğu iddia edilen 15 İranlı yetkiliye, üst düzey komutanlar dahil olmak üzere yaptırımlar uyguladı. Ayrıca interneti uzun süre kapalı tutmakla suçlanan 6 İran kuruluşu da yaptırım kapsamına alındı. Yaptırımlar çerçevesinde listelenen kişiler AB içinde mal varlığı dondurma ve seyahat yasağıyla karşı karşıya kalacak.

Artan Uluslararası Baskı

Alınan önlemler, İran’a yönelik uluslararası baskıyı artırıyor. ABD ve İngiltere dahil Batılı ülkeler zaten geniş çaplı yaptırımlar uyguluyor. Aktivistler, protestolarda en az 6.373 kişinin hayatını kaybettiğini bildiriyor. AB yetkilileri, alınan adımların şiddetten sorumlu olanları hesap vermeye zorlamaya yönelik olduğunu belirtiyor, ancak analistler pratik etkisinin sınırlı olabileceğine dikkat çekiyor.

Alman Marshall Fonu’ndan Kristina Kausch, kararın “sembolik bir adım” olduğunu ve AB için “müzakere yolunun bir yere varmadığını, artık önceliğin izolasyon ve sınırlama olduğunu” vurguladı.

Fransa’nın Tutumu ve Diplomatik Endişeler

Fransa, IRGC’nin listelenmesine ilk başta rezervli yaklaşmış, İran’da tutuklu Fransız vatandaşları ve diplomatik misyonların güvenliği konusundaki kaygılarını dile getirmişti. Ancak Paris, daha sonra kararı desteklediğini açıkladı.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, “İşlenen suçlar cezasız kalamaz” dedi ve ekledi: “İran’da halkın barışçıl ayaklanmasına yönelik dayanılmaz baskı yanıtsız bırakılamaz.”

Bölgesel Gerginlikler

Karar, bölgesel gerginliklerin arttığı bir dönemde geldi. ABD Başkanı Donald Trump, protestolar ve olası kitlesel infazlara yanıt olarak askeri müdahale uyarısında bulundu. ABD, USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve bazı fırlatma güdümlü destroyerleri Orta Doğu’ya sevk etti.

İran, bölgedeki ABD üslerini ve İsrail’i hedef alma ihtimali dahil dış baskıya karşı askeri önlemler alabileceğini belirtti. Ayrıca, önemli bir petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda canlı ateş tatbikatı yapmayı planladığını açıkladı.

Ekonomik Baskı

İran ekonomisi ciddi bir sıkıntı içinde. Ulusal para birimi riyal, dolar karşısında rekor düşük seviyeye gerileyerek 1,6 milyon riyale düştü. Ekonomik kriz, protestoların başlıca nedeni olmuş, daha sonra geniş çaplı siyasi muhalefete dönüşmüştü.

IRGC, İran içinde önemli bir askeri ve ekonomik güce sahip ve geniş iş hacmi kontrol ediyor. Yaptırımlar, Avrupa’daki varlıklarının el konulmasına yol açabilir, ancak AB önlemlerinin genel ekonomik etkisi belirsizliğini koruyor.