Financial Times: Rusya, İran’a süpersonik seyir füzesi teknolojisi geliştirmesinde gizlice yardım etti

Rusya’nın, İran’a süpersonik seyir füzesi teknolojisi geliştirmesi konusunda gizli destek verdiği iddia edildi.

Financial Times’ın(FT) sızdırılan Rus yazışmaları, seyahat kayıtları ve askeri patentlere dayandırdığı haberine göre, C430L kod adlı program 2023’te başladı ve ABD ile İsrail’le yaşanan bu yılki savaş sırasında da devam etti.

Programın merkezinde, bir seyir füzesinin ses hızının birkaç katı hızda uçmasını sağlayabilecek ramjet motor sistemi bulunuyor. Bu teknolojinin, füzenin hava savunma sistemleri tarafından tespit edilmesi ve önlenmesi için gereken süreyi önemli ölçüde azaltabileceği belirtiliyor.

Rus mühendislerden İran’a teknik destek

FT’ye göre Rusya’nın devlet silah ihracat şirketi Rosoboronexport, projeyi füze üreticisi NPO Maşinostroyeniya ile birlikte yürüttü.

Rus mühendislerin, Kasım 2023’te İran Savunma ve Silahlı Kuvvetler Lojistik Bakanlığı ile sözleşme imzalanmadan önce İran’a birçok kez gittiği belirtildi.

2025 itibarıyla Rus uzmanların İran’ın uçuş testlerinden elde ettiği verileri analiz ettiği ve ramjet motorunun yakıt sistemi, yanma kararlılığı, hava girişi ve motor nozulu konusunda Tahran’a danışmanlık yaptığı aktarıldı.

Conflict Armament Research kıdemli analisti Fabian Hinz, söz konusu desteğin İran’ın uzun süredir edinmek istediği stratejik açıdan hassas bir askeri teknolojinin transferi anlamına geldiğini söyledi.

Henüz hizmete girdiğine dair kanıt yok

İran’ın ramjet motor sistemini geliştirdiği ve uçuş testleri gerçekleştirdiği belirtilirken, Rusya’nın desteğiyle geliştirilen süpersonik bir seyir füzesinin İran ordusunda hizmete girdiğine ilişkin kanıt bulunmadığı ifade edildi.

Süpersonik seyir füzeleri, yüksek hızlarının yanı sıra alçak irtifada uçabilmeleri nedeniyle hava ve füze savunma sistemlerinin tespit ve müdahale süresini kısaltabiliyor.

Bu kapasitenin özellikle ABD ve müttefiklerinin gelişmiş kara ve deniz tabanlı savunma sistemleri bulundurduğu Basra Körfezi'nde önemli bir tehdit oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Askeri işbirliği derinleşiyor

FT’nin haberine göre program, Moskova ile Tahran arasındaki askeri işbirliğinin yalnızca hazır silah tedarikinin ötesine geçtiğine işaret ediyor.

İran daha önce Rusya’ya Ukrayna’da kullanılan Şahed saldırı İHA’ları sağlamış ve Moskova’nın bu sistemlerin ülke içinde üretimini kurmasına yardımcı olmuştu.

Rusya’nın ayrıca İran’a Verba tipi omuzdan atılan hava savunma sistemleri sağlamayı kabul ettiği, İran’ın ise daha sonra bölgedeki ABD askeri tesislerini izlemek amacıyla kullanılan yüksek çözünürlüklü bir Çin uydusu edindiği bildirildi.

FT, Rusya’nın İran’a yönelik teknik desteğinin 2026’da da sürdüğünü ve iki tarafın programın yeni aşaması üzerinde görüştüğünü aktardı. Haziran 2026 tarihli bir Rosoboronexport yazışması, görüşmelerin devam ettiğini gösterirken, yeni aşamanın fiilen başlayıp başlamadığı ise belirsizliğini koruyor.