İran içinde imparatorluk: Devrim Muhafızları nedir, ne kadar güçlü?

İran’da kritik her gelişmede adı öne çıkan Devrim Muhafızları, 1979’daki İslam Devrimi’nin ardından Ayetullah Humeyni tarafından kuruldu. Resmi adı “İslam Devrim Muhafızları Ordusu” olan yapı, doğrudan İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e bağlı ve resmi silahlı kuvvetlerin bir parçası olmasına rağmen kara, deniz ve hava-uzay güçleriyle ayrı bir askeri yapı olarak faaliyet gösteriyor.

İran Anayasası’na göre Devrim Muhafızları’nın temel görevi “devrimi ve kazanımlarını korumak”. Bu kapsamda sadece sınır güvenliği değil, ideolojik misyon da görev alanı içinde yer alıyor.

150-200 bin kişilik elit ordu
Araştırmacılara göre Devrim Muhafızları’nın aktif gücü 150 bin ila 180 bin arasında, bazı Batılı diplomatik kaynaklara göre ise yaklaşık 200 bin civarında. Muhafızlar, daha iyi eğitim, donanım ve maaşlara sahip elit birlikler olarak tanımlanıyor.

Bölgesel ağ: Kudüs Gücü
Muhafızların dış operasyonlardan sorumlu Kudüs Gücü, İran’ın “direniş ekseni” olarak adlandırılan müttefik ağının ana bağlantı noktası olarak görülüyor. Bu yapı üzerinden Hizbullah, Hamas, Irak’taki Haşdi Şabi grupları ve Yemen’deki Husilerle ilişkiler yürütüldüğü iddia ediliyor.

Ekonomide ve siyasette dev güç
Devrim Muhafızları, zamanla askeri rolünün ötesine geçerek İran ekonomisinin kilit aktörlerinden biri haline geldi. “Hatemu’l-Enbiya Karargâhı” adlı yapı üzerinden inşaat, altyapı, madencilik ve enerji projelerinde etkin rol oynuyor. Uzmanlara göre Muhafızlar, İran ekonomisinin önemli bir bölümünü kontrol ediyor ve yıllık bütçesi 6-9 milyar dolar arasında tahmin ediliyor.

İstihbarat ve Besic
Muhafızlara bağlı güçlü bir istihbarat teşkilatı ve 600 bin ila 900 bin arasında olduğu tahmin edilen Besic (seferberlik) milis gücü bulunuyor. Bu yapıların özellikle iç güvenlik ve protestoların bastırılmasında rol oynadığı öne sürülüyor.

Yeni komutan ve sert mesajlar
Haziran 2025’te Hüseyin Selami’nin ölümünün ardından Devrim Muhafızları’nın başına Muhammed Bakpur atandı. Bakpur, ABD ve İsrail’i “yanlış hesaplardan kaçınmaları” konusunda uyararak Muhafızların “her zamankinden daha hazır” olduğunu söyledi.

Uzmanlar, Devrim Muhafızları’nı İran’da “imparatorluk içinde imparatorluk” olarak tanımlarken, kurumun askeri gücünün yanı sıra siyasi ve ekonomik etkisinin de ülkenin geleceğinde belirleyici rol oynadığını vurguluyor.