Şengal’de 2 bin 200 YBŞ üyesi için entegrasyon planı

Hürriyet gazetesi, Ankara ve Bağdat’ın Şengal’de Irak federal hükümetinin devlet otoritesini yeniden tesis etme çerçevesindeki çalışmaları kapsamında, yaklaşık 2 bin 200 Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) üyesinin silahlarını teslim ederek Irak’ın güvenlik yapılanmasına dahil edilmesinin planlandığını yazdı.

Hürriyet yazarı Nedim Şener, 25 Eylül Cuma günü yayımlanan yazısında söz konusu planın, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali el-Zeydi’nin 23 Eylül’de New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında gerçekleştirdiği görüşmenin ardından ortaya çıkan daha geniş kapsamlı mutabakatın bir parçası olduğunu belirtti.

Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, görüşmenin ardından Ankara ve Bağdat’ın güvenlik işbirliğinin derinleştirilmesi, Şengal’de Irak devletinin tam otoritesinin yeniden tesis edilmesi ve bölgedeki yasa dışı yabancı silahlı unsurların varlığının sona erdirilmesi konusunda anlaşmaya vardığını açıklamıştı.

Mutabakata göre Bağdat’ın Şengal’de üzerinde anlaşmaya varılan güvenlik adımlarında ilerleme sağlaması halinde Türkiye, Başika-Zelikan askeri üssünü belirlenen mekanizma ve takvime göre aşamalı olarak Irak federal hükümetine devredecek.

2 bin 200 rakamı resmi açıklamada yok

Ancak Türkiye ve Irak tarafından yayımlanan ortak açıklamada, YBŞ’ye bağlı 2 bin 200 kişinin Irak ordusu veya güvenlik güçlerine entegre edilmesine ilişkin herhangi bir rakam ya da ayrıntı yer almadı.

Söz konusu 2 bin 200 kişilik rakam ve entegrasyon planının ayrıntıları Hürriyet gazetesinin haberinde yer alıyor. Bu nedenle rakam, iki hükümetin ortak açıklaması tarafından doğrulanmış değil.

Hürriyet’in haberine göre Türkiye, 2014’te IŞİD’in Şengal’e saldırısının ardından Ezidiler arasında kurulan YBŞ’yi PKK ile bağlantılı bir yapı olarak değerlendiriyor.

Gazete, silahsızlandırma ve YBŞ üyelerinin Irak güvenlik yapısına dahil edilmesi planını Ankara’nın Şengal’deki güvenlik düzenini değiştirmeye yönelik daha geniş yaklaşımının bir parçası olarak aktardı.

Şengal için yeni güvenlik düzeni

Hürriyet, Şengal’in coğrafi konumu nedeniyle Kandil, Mahmur ve Suriye arasındaki bağlantıda önemli bir güzergâh olduğunu belirtti. Gazeteye göre Türkiye’deki güvenlik kaynakları, bölgedeki tünel ve sığınaklar ile silah, mühimmat ve personel geçişindeki rolü nedeniyle Şengal’i “ikinci Kandil” olarak nitelendiriyor.

Gazete, bu yapının ortadan kaldırılmasının Irak devletinin bölgedeki otoritesinin güçlenmesine ve Ankara, Bağdat ve Erbil arasındaki güvenlik koordinasyonunun artmasına katkı sağlayabileceğini yazdı.

Şengal’deki güvenlik düzenlemesi, Başika-Zelikan üssünün Irak’a aşamalı olarak devredilmesiyle de bağlantılı. Ortak açıklamaya göre üs devri, Bağdat’ın Şengal’de üzerinde anlaşmaya varılan güvenlik adımlarını uygulamasındaki ilerlemeye bağlı olacak.

Erdoğan da görüşmenin ardından Irak devletinin Şengal’deki otoritesinin tesis edileceğini ve Türkiye ile Irak’ın, bölgenin silahlı unsurlardan temizlenmesinin ardından Şengal’in yönetimi ve kontrolüne ilişkin görüşmeler yaptığını açıklamıştı.

YBŞ’nin silah bırakma süreci

Irak Başbakanı Ali el-Zeydi daha önce yaptığı açıklamada, Şengal’deki YBŞ unsurlarının silahlarını Irak devletine teslim etmeye başlayacağını duyurmuştu. Irak Genelkurmay Başkanı Abdülemir Yarallah da 22 Eylül’de üst düzey bir güvenlik heyetiyle Şengal’e giderek YBŞ’nin resmi güvenlik kurumlarına entegrasyonu ve bölgedeki silahlı yapıların yeniden düzenlenmesi konusunu görüşmüştü.

Öte yandan, Şengal’deki silahlı yapıların entegrasyonuna ilişkin sürecin ayrıntıları henüz tamamen netleşmiş değil. Bölgedeki gelişmelere ilişkin önceki haberlerde de YBŞ’nin silah teslimi ve Irak güvenlik kurumlarına entegrasyonu konusunda çalışmalar yürütüldüğü, ancak uygulama mekanizmasının ayrıntılarının tartışıldığı belirtilmişti.

Dolayısıyla Ankara ve Bağdat’ın Şengal’de Irak devlet otoritesinin tesis edilmesi ve yasa dışı yabancı silahlı unsurların bölgeden çıkarılması konusunda ortak tutum aldığı doğrulanırken, 2 bin 200 YBŞ üyesinin Irak güvenlik güçlerine entegrasyonu ve buna ilişkin ayrıntılar şu aşamada Hürriyet’in haberinde yer alan bilgilerle sınırlı.