İsviçre'deki ABD-İran görüşmelerinin perde arkası

Axios haber sitesinin diplomatik ve arabulucu kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, İsviçre'de gerçekleştirilen ABD-İran görüşmeleri, ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance'in başkanlık ettiği heyet tarafından "çok zor ama iyi" şeklinde değerlendirildi. Yaklaşık 18 saat süren müzakerelerde taraflar zaman zaman sert tartışmalar yaşasa da önemli başlıklarda ilerleme sağlandı.

Trump'ın açıklamaları gerilim yarattı

Görüşmelerin başladığı pazar günü ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya ve televizyon üzerinden İran'a yönelik sert açıklamalarda bulunması masada tansiyonu yükseltti. İran heyeti, bu açıklamaların müzakereler sırasında güç kullanma tehdidinde bulunulmaması ilkesini ihlal ettiğini belirterek ABD tarafına tepki gösterdi.

İran masadan kalkmadı

ABD'li bir diplomat, İranlı yetkililerin basına tehditler nedeniyle görüşmeleri terk ettikleri yönünde açıklamalar yaptığını ancak bunun gerçeği yansıtmadığını söyledi. Diplomata göre İran heyeti gün boyunca müzakereleri sürdürdü.

Lübnan başlığı en zorlu gündem oldu

Diplomatik kaynaklara göre İsrail ile Hizbullah arasında Lübnan'da devam eden çatışmalar, görüşmelerin en tartışmalı başlıklarından biri oldu. Taraflar bu konuda sert görüş ayrılıkları yaşarken müzakerelerin en gergin anları da bu başlıkta yaşandı.

Hürmüz Boğazı konusunda ilerleme

ABD heyeti, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret için kesintisiz açık tutulmasının Washington açısından vazgeçilmez olduğunu İran tarafına net şekilde iletti. Diplomatik kaynaklar, bu konuda önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti.

İlk tur güven oluşturdu

ABD'li diplomat, görüşmelerin ardından yaptığı değerlendirmede, "Önümüzdeki haftalarda çalışmalarımızın temelini oluşturacak bir yol haritası oluşturmayı başardık. İlk görüşme turu, geleceğe yönelik güven ortamı oluşturdu." ifadelerini kullandı.

Taraflar 60 günlük yol haritasında uzlaştı

Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen 18 saatlik müzakerelerin ardından yapılan ortak açıklamada "memnuniyet verici ilerleme" sağlandığı duyuruldu.

Anlaşmaya göre taraflar, 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşılması için çalışacak. Nükleer program, yaptırımlar ve diğer ihtilaflı konuların ele alınması amacıyla siyasi düzeyde yüksek bir komite ile teknik çalışma grupları kurulacak.

Ayrıca Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla özel bir iletişim mekanizması oluşturulması, Lübnan'da ise arabulucuların katılımıyla askeri operasyonların durdurulmasına yönelik bir "sakinleştirme mekanizması" kurulması konusunda mutabakata varıldı.

İran'dan ilk açıklama

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, X hesabından yaptığı paylaşımda arabulucuların özellikle Lübnan'daki çatışmaların sona erdirilmesi konusunda önemli ilerleme kaydettiğini belirtti.

Öte yandan ABD'nin İran'ın petrol satışına yeniden izin verdiği ve dondurulmuş bazı İran fonlarının serbest bırakıldığı yönündeki iddialar gündeme gelirken, Washington yönetimi bu haberleri henüz doğrulamadı.

Tarafların teknik heyetlerinin, müzakerelerin ayrıntılarını netleştirmek ve çalışmaları sürdürmek amacıyla hafta sonuna kadar İsviçre'de kalacağı bildirildi.