Mesrur Barzani: Suriye Kürtleri için anayasal güvence ve sürdürülebilir çözüm şart

Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) Başbakanı Mesrur Barzani, The National gazetesine verdiği röportajda, Suriye’nin kuzeydoğusunda(Rojava) son haftalarda yaşanan çatışmaların ardından Kürt meselesine ilişkin “sürdürülebilir bir çözüm” çağrısında bulundu. Barzani, Kürt haklarının yeni Suriye anayasasında açık şekilde yer almasının, ülkenin istikrarı açısından hayati önemde olduğunu ifade etti.

Barzani, gerginliğin kısmen azaldığını ancak krizin tamamen sona ermediğini belirterek, tüm tarafların sağduyu ve sabırla kalıcı bir uzlaşı için müzakere zemini oluşturması gerektiğini söyledi.

“Suriye homojen bir ülke değil”

Suriye’nin çok sayıda etnik ve dini topluluğu barındırdığını vurgulayan Mesrur Barzani, Şam yönetiminin tüm bu kesimlerin kaygılarını dikkate alması gerektiğini dile getirdi. “İstikrar için tüm toplulukların yeni Suriye’nin parçası olduklarını hissetmeleri gerekiyor” diyen Barzani, Kürtlerin anayasal haklarının tanınmasının sözlü mutabakatların ötesine geçerek hukuki bir çerçeve oluşturacağını ifade etti.

Şam–DSG temasları ve uluslararası arabuluculuk

Barzani, Suriye yönetimi ile Kürtlerin öncülüğündeki Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasında yürütülen görüşmelerde KBY’nin aktif rol aldığını söyledi. Bu kapsamda Erbil’in Şam, Kamışlo, ABD, Fransa ve diğer ilgili aktörlerle doğrudan temas halinde olduğunu belirtti.

Söz konusu görüşmelerin, DSG’ye bağlı güçlerin ve kurumların kademeli olarak Suriye devlet yapısına entegre edilmesini öngören bir çerçeve üzerinde yoğunlaştığı aktarıldı.

KDP–DSG ilişkilerinde yeni dönem

KBY’de iktidardaki Kürdistan Demokrat Partisi’nin (KDP) geçmişte DSG’ye mesafeli durduğunu hatırlatan Barzani, bunun temel nedeninin DSG’nin PKK ile ilişkilerine dair kaygılar olduğunu söyledi. Ancak Esad yönetiminin 2024 sonlarında devrilmesinin ardından Erbil’in, özellikle son çatışmalar sürecinde DSG ile daha yakın temas kurmaya başladığını ifade etti.

“Biz her şeyden önce Kürdüz” diyen Barzani, Kürtlere yönelik baskı ve ihlallerin kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Bölgesel dengeler ve ABD–İran gerilimi

Röportajda bölgesel gerilimlere de değinen Barzani, KBY’nin ABD ile İran arasındaki olası bir çatışmanın parçası olmak istemediğini belirtti. “Bu bizim savaşımız değil” diyen Barzani, Kürdistan Bölgesi’nin istikrar unsuru olmayı sürdürmek istediğini kaydetti.

Bağdat ile ilişkiler ve iç siyasi sorunlar

Bağdat ile Erbil arasındaki bütçe, maaş ödemeleri ve petrol gelirleri konusundaki anlaşmazlıklara dikkat çeken Barzani, Irak Anayasası’nın tam olarak uygulanması halinde ilişkilerin normalleşebileceğini söyledi.

Öte yandan Kürdistan Bölgesi’nde Ekim 2024’te yapılan seçimlere rağmen KDP ile YNK arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle yeni hükümetin henüz kurulamadığına işaret edildi.

Reform ve ekonomik açılım hedefi

Barzani, KBY’de kapsamlı bir reform programı yürütüldüğünü, dijitalleşme ve kesintisiz elektrik gibi projelerin hayata geçirildiğini belirtti. Körfez ülkeleriyle, özellikle de Birleşik Arap Emirlikleri ile ekonomik iş birliğinin artırılmasının hedeflendiğini söyledi.

“Kürdistan, istikrarsız bir bölgede bir istikrar adası olduğunu kanıtladı” diyen Barzani, bunun hem bölge hem de Körfez ülkeleri açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı.