Rubio: İran işbirliği yapmamakta ısrar etmeye devam ederse, başkanın elinde pek çok seçenek var

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Filipinler'in başkenti Manila'da düzenlenen 59. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından basına açıklamalarda bulundu.

İran yönetiminin verdiği taahhütleri yerine getirmesine ilişkin güven sorunu olduğunu savunan Rubio, Tahran'ın kısa süre önce imzalanan mutabakat zaptındaki yükümlülüklerini iki hafta içinde ihlal ettiğini öne sürdü.

Rubio, Washington'ın yaklaşık 1,5 yıldır İran'la anlaşmak için çaba gösterdiğini ancak gemilere yönelik saldırılarla ABD'lilerin hedef alınmasına kayıtsız kalınamayacağını vurguladı.

"İran da bizim pek çok seçeneğimiz olduğunu biliyor"

İran'a yönelik yaptırım ya da askeri operasyon seçeneğinin gündeme gelip gelmeyeceğine ilişkin soruya karşılık Rubio, "İran işbirliği yapmamakta ısrar etmeye devam ederse, Başkan'ın (Donald Trump) elinde pek çok seçenek var ve ben bu konularda başkanın önüne geçmeyeceğim. Ancak bence İran da bizim de pek çok seçeneğimiz olduğunu biliyor." diye konuştu.

İran ile imzalanan mutabakat metninin bu ülkeye Hürmüz Boğazı üzerinde hakimiyet tanıyıp tanımadığı sorusunu Rubio, "Mutabakatta boğazdaki hiçbir geminin vurulmayacağı yazıyordu, bu maddeyi ihlal ettiler." şeklinde yanıtladı.

Rubio, İran'ın bu süreçte İHA'larla ve füzelerle ticari gemilere saldırdığını belirtti.

Bölgedeki sorunların hepsini İran'ın çıkardığını ve bölgedeki teröristleri desteklediğini savunan Rubio, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki gerilimin artmamasını umduklarını vurguladı.

Rubio, İran'da "haksız yere gözaltına alınan" herkesin serbest bırakıldığını görmek istediğini ve görüşmeler tekrar başladığında bu konunun öncelikleri arasında yer alacağını dile getirdi.

Marco Rubio, İran'ın nükleer silaha sahip olmasının ABD için "kabul edilemez" olduğuna işaret ederek, "İran, küresel deniz taşımacılığını ve uluslararası su yollarını hedef alıyor ve hangi gemilerin geçebileceğini, hangilerinin geçemeyeceğini kontrol etmek istiyor. Bu kesinlikle kabul edilemez. Bunu kabul etmeyeceğiz. Bunun statüko haline gelmesine izin vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Bazı Asya ülkelerinin ABD'den her zamankinden daha fazla LNG ve petrol satın aldığını belirten Rubio, "Bazı değişimlerin ve insanların enerji kaynaklarının kalıcı hale geleceğini düşünüyorum ancak boğazlar, bölgedeki diğer birçok ülke için önemli bir enerji kaynağı olmaya devam ediyor." şeklinde konuştu.

"Anlaşmazlık yaşadığımız alanlar olsa da Rus hükümetiyle bir ilişki kurmamız gerekiyor"

Rubio, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile görüşeceğini belirterek, bu ülkenin Ukrayna ile savaşının birçok açıdan ABD ile Rusya'nın ortak bir zeminde buluşma imkanını engellediğine dikkati çekti.

Bunun potansiyel işbirliği alanlarını aramaya devam etmeyecekleri anlamına gelmediğini belirten Rubio, "Savaşın sona ermesinin Rusya için de iyi olacağını düşünüyoruz. Dolayısıyla (Lavrov ile görüşmede) bu konuyu gündeme getireceğiz. ABD, fırsat olduğu sürece savaşın sona erdirilmesinde yapıcı bir rol oynamaya her zaman açık ve istekli." dedi.

Rubio, ABD ve Rusya'nın "nükleer silahı olan en büyük iki ülke" olduklarını savunarak, "Bizim için görüşmemek pervasız ve sorumsuzca bir davranış olur. Anlaşmazlık yaşadığımız alanlar olsa da Rus hükümetiyle bir ilişki kurmamız gerekiyor." diye konuştu.

Suudi Arabistan ile nükleer anlaşma iddiaları

ABD'nin Suudi Arabistan ile nükleer anlaşmayı onayladığına ilişkin iddialar sorulan Rubio, bu konuyla ilgili doğrudan yorum yapmayacağını belirtti.

Böyle bir konu gündeme gelirse gerekli adımları Kongre ile birlikte ve kamuoyuna açık olarak atacaklarını bildiren Rubio, ABD'nin hiçbir ülkeyle nükleer silahları yaygınlaştırma riski bulunduran hiçbir anlaşmaya girmeyeceğini vurguladı.

"Hizbullah'ın (Suriye'ye) oluşturduğu tehdidin farkındayız"

Trump'ın Hizbullah'la mücadelede Suriye'yi dahil edip etmediğiyle ilgili soruya Rubio, "Hizbullah'ın oluşturduğu tehdidin farkındayız. Yani, Hizbullah bu yeni Suriye hükümetinin düşmanı ve birçok yönden zaman içinde bu hükümeti zayıflatmaya çalıştılar ve buna devam edecekler. Suriye'nin, kendi geleceğini güvence altına almak için yapabileceği en iyi şeylerden biri de Lübnan ile olan sınırını güvence altına almak, böylece o sınırdan silah ve mühimmat geçişini engellemek ve kendisini istikrarsızlaştırma çabalarını önlemektir." yanıtını verdi.

Rubio, Suriye'nin bir ulus devlet kurma sürecinde olduğunun ve kendi iç sorunlarına odaklanması gerektiğinin altını çizerek, birçok terör unsurunun Suriye'de hala tehdit oluşturduğunu savundu.

Suriye'yi terörizmi destekleyen ülkeler listesinden çıkardıklarını hatırlatan Rubio, "Bunun da ülkenin çok ihtiyaç duyduğu ekonomik canlanmaya yol açacağını umuyoruz. Suriye, uzun yıllardır farklı toplulukların barış içinde yan yana yaşadığı bir ülke." ifadelerini kullandı. (AA)