Silahlı Beluç gruptan stratejik değişim: Hedef artık 'ulusal muhalefet'

İran’ın güneydoğusunda uzun süredir silahlı saldırılar düzenleyen Selefi militan grup Ceyşu’l Adl, daha geniş siyasi ve toplumsal destek elde etmek amacıyla kendisini yeniden konumlandırdı. Grup, “Halkçı Savaşçılar Cephesi” (Farsça adıyla Cebhe-ye Mobarezin-e Mardomi) adlı yeni bir koalisyonun parçası olduğunu duyurarak, Beluç ayrılıkçı söylemden uzaklaşıp ülke genelinde İslam Cumhuriyeti’ne karşı bir muhalefet hareketi olarak görünmeyi hedefliyor.

10 Aralık’ta yayımlanan bir video mesajla ilan edilen koalisyonun, çoğu uzun süredir etkisiz olan birkaç Beluç grubu bir araya getirdiği belirtildi. Koalisyon içinde en etkin ve bilinen yapının Ceyşu’l Adl olduğu vurgulanırken, diğer bir Selefi silahlı grup olan Ensar el-Furkan’ın bu oluşuma katılmadığına dikkat çekildi.

Koalisyon adına konuşan sözcü Mahmud Beluç, açıklamasında Beluç bağımsızlığına veya ayrılıkçılığına atıf yapmadan, İran halkının “ekonomik, siyasi, kültürel ve dini onurunun yeniden tesis edilmesi” hedefini öne çıkardı. Açıklamada, nihai amacın İslam Cumhuriyeti rejiminin devrilmesi ve ülke genelinde “sivil itaatsizlik” yoluyla bir dönüşüm sağlanması olduğu savunuldu.

Ancak bu söylem değişikliğine rağmen, koalisyon silahlı eylemlerden vazgeçmiş değil. Grup, aynı gün İran Devrim Muhafızları’na ait bir sınır devriyesine düzenlenen ve üç kişinin öldüğü saldırının sorumluluğunu üstlendi. 16 Aralık’ta ise Kirman eyaletinde ve Pakistan sınırına yakın İrânşehr bölgesinde güvenlik noktalarına yönelik saldırılar düzenlendiğine dair doğrulanmamış haberler yayıldı.

Yeni koalisyonun Beluç ayrılıkçılığını geri plana itmesi, gözlemciler tarafından dikkat çekici bir stratejik değişim olarak değerlendiriliyor. Koalisyonun Farsça bir isim kullanması ve İran bayrağının renklerini taşıyan ancak farklı bir tasarıma sahip yeni bir bayrak tanıtması da bu çabanın parçası olarak görülüyor. Grup, söz konusu bayrağın ulusal bayrağın yerine geçmediğini, yalnızca koalisyonu temsil ettiğini savunuyor.

İranlı ve yabancı bazı analistler, bu yeniden markalaşmanın amacının iç meşruiyet kazanmak, uluslararası görünürlüğü artırmak ve İran’daki olası bir siyasi geçiş sürecinde yer edinmek olduğunu belirtiyor. Buna karşılık Devrim Muhafızları’na yakın medya organları, söz konusu adımı “makyajlama girişimi” olarak nitelendirerek, Ceyşu’l Adl’in militan geçmişini gizlemeye çalıştığını öne sürüyor. Bazı haberlerde grubun, bu yolla dış finansman ve lojistik destek sağlamayı amaçladığı da iddia ediliyor.

Uzmanlara göre Halkçı Savaşçılar Cephesi’nin geleceği, Ceyşu’l Adl’in bu söylem değişikliğini gerçek siyasi ve örgütsel kazanımlara dönüştürüp dönüştüremeyeceğine bağlı olacak. Koalisyonun ülke çapında bir muhalefet hareketi olarak kabul görmesi ise, Selefi ideoloji ve devam eden silahlı saldırılar nedeniyle ciddi soru işaretleri barındırıyor.