Türkiye, Suudi Arabistan öncülüğündeki Kızıldeniz koalisyonuna katılıyor

Türkiye, Kızıldeniz’de deniz taşımacılığının güvenliğini sağlamayı amaçlayan Suudi Arabistan öncülüğündeki çok uluslu askeri koalisyona resmen katılmaya hazırlanıyor.

Bölgesel yetkililerin  ABD merkezli haber ajansı Al-Monitor’a verdiği bilgilere göre Türk yetkililer, Suudi Arabistan’ın öncülük ettiği koalisyonun kuruluş sözleşmesini cuma günü Suudi Arabistan’da imzalayacak. Bu imza, Ankara’nın daha önce siyasi destek verdiği girişime resmen dahil olması anlamına gelecek.

Türkiye, geçen ay 13 ülkeyle birlikte planlanan Çok Uluslu Deniz Savunma İttifakına destek veren ortak açıklamaya katılmıştı. Ancak söz konusu açıklama, ülkelerin koalisyona resmen bağlanması anlamına gelmiyordu.

Riyad’da askeri görüşmeler yapıldı

Ankara’nın kararı, Türkiye’nin 30 Temmuz’da Riyad’da düzenlenen genelkurmay başkanları toplantısına katılmasının ardından geldi.

Türkiye Milli Savunma Bakanlığı da bugün yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan’ın daveti üzerine 28 Temmuz’da Riyad’da Bab el-Mendeb Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanmasına yönelik teknik bir toplantı gerçekleştirildiğini, ardından 30 Temmuz’da genelkurmay başkanları toplantısının yapıldığını bildirdi.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Kızıldeniz, Bab el-Mendeb Boğazı ve Aden Körfezi boyunca faaliyet göstermesi bekleniyor.

Hedefte Husiler de var

Riyad, özellikle Yemen’deki Husilerin Bab el-Mendeb üzerinden gerçekleştirilen deniz taşımacılığına yönelik tehditleri nedeniyle koalisyonun kurulmasını hızlandırmaya çalışıyor.

Kızıldeniz, Avrupa ile Asya arasındaki ticaret açısından kritik bir güzergâh olmasının yanı sıra, Suudi Arabistan açısından petrol ihracatında alternatif bir rota niteliği taşıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin aksaması, Riyad’ın Kızıldeniz güzergâhının güvenliğine verdiği önemi artırdı.

Husiler daha önce Kızıldeniz’de Suudi Arabistan bağlantılı gemileri tehdit ederken, ticari gemilerden geçiş ücreti alınması ihtimalini de gündeme getirmişti.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan ayrı savunma anlaşması

Türkiye’nin koalisyona katılımı, Ankara, Riyad ve İslamabad’ın geçtiğimiz günlerde imzaladığı ayrı bir savunma anlaşmasının ardından geliyor.

Üç ülke arasındaki anlaşma, tarafların birbirlerinin güvenliğini destekleme taahhüdünü içeriyor. Kızıldeniz koalisyonu ile bu savunma anlaşması hukuken birbirine bağlı olmasa da iki girişimin birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu değerlendiriliyor.

Koalisyonun Türkiye’ye Kızıldeniz ve Aden Körfezi’ndeki askeri ve güvenlik faaliyetleri açısından daha geniş bir hareket alanı sağlaması, aynı zamanda Ankara’nın Suudi Arabistan ve bölgedeki diğer güçlerle savunma işbirliğini derinleştirmesi bekleniyor.

Gündem sadece Husiler değil

Koalisyonun görev alanının yalnızca Husilere karşı mücadeleyle sınırlı kalmayacağı belirtiliyor.

Planlanan yapı kapsamında korsanlık, kaçakçılık ve terörizmle mücadele, ticari gemilerin korunması ve uluslararası seyrüsefer özgürlüğünün güvence altına alınması da yer alacak.

Bununla birlikte, koalisyona katılan ülkelerin askeri operasyonlarda ne ölçüde rol üstleneceği henüz netlik kazanmış değil. Özellikle Türkiye ve Pakistan’ın İran’la ilişkilerini korumaya çalışması, koalisyonun İran bağlantılı gelişmelere yaklaşımı açısından önemli bir unsur olarak görülüyor.

Koalisyonun merkezinin Riyad’da bulunması ve yapının Suudi Arabistan liderliğinde faaliyet göstermesi bekleniyor.

ABD’nin desteği belirleyici olabilir

Suudi Arabistan, girişime mümkün olduğunca geniş bir uluslararası katılım sağlamaya çalışıyor.

Ancak koalisyonun etkinliği, özellikle ABD’nin girişime destek verip vermeyeceğine ve askeri varlık ya da kapasite sağlayıp sağlamayacağına bağlı olacak.