Demokratlar kazanırsa ABD dış politikasında yaşanabilecek 4 değişiklik

ABD’de ara seçimlere sayılı günler kala, Demokratların Kongre’de çoğunluğu elde etmesi durumunda Başkan Donald Trump’ın dış politikasında yaşanabilecek değişiklikler tartışılıyor.

Uzmanlara göre, Demokratların Temsilciler Meclisi’ni veya Senato’yu kontrol etmesi, Trump yönetiminin askerî kararları ve kamu harcamaları üzerindeki denetimi artırabilir. Demokratlar, Trump yönetimini Kongre’nin savaş ilanı ve bütçe denetimine ilişkin anayasal yetkilerini devre dışı bırakmakla eleştiriyor.

Demokratların Kongre’de çoğunluğu kazanması halinde dış politikada öne çıkabilecek dört başlık bulunuyor.

1. İran savaşının sınırlandırılması

Trump, 28 Şubat’ta İran’a karşı savaşı başlatmadan önce Kongre’den onay almadı. Demokratlar, Kongre’nin onayı olmadan çatışmaların sürdürülmesine karşı çeşitli karar tasarılarını destekledi. Bu girişimlerden biri az sayıda Cumhuriyetçinin desteğiyle kabul edilmesine rağmen Trump yönetimi kararı uygulamadı.

Demokratların Temsilciler Meclisi veya Senato’da çoğunluğu sağlaması halinde, yönetimin savaşı sürdürmek için Kongre’den onay almasını zorlaştıracak adımlar atabileceği belirtiliyor. Bu kapsamda savunma harcamalarına kısıtlama getirilmesi ve yönetim yetkililerinin savaş planları hakkında kamuoyu önünde ifade vermeye çağrılması gündeme gelebilir.

2. Ukrayna’ya yeni askerî ve mali destek

Trump yönetimi, Rusya’nın işgaline karşı mücadele eden Ukrayna’ya doğrudan sağlanan ABD askerî ve mali yardımını büyük ölçüde durdurdu. Ancak Kiev’e destek, hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler arasındaki bazı milletvekilleri tarafından savunuluyor.

Trump’ın Rus enerji sektörüne yönelik yaptırımları gevşetmesi ve Rus dizelinin küresel pazara yeniden sunulmasına yönelik adımları, Kongre’deki bazı Cumhuriyetçilerin de tepkisini çekti.

Demokratların iki kanattan birinde veya her ikisinde çoğunluğu kazanması, Ukrayna’ya yeni yardımların gündeme alınmasını kolaylaştırabilir. Kongre’deki çoğunluk, hangi konuların ne zaman oylanacağını belirleme imkânı da sağlayabilir.

Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi başkanlığını üstlenmesi beklenen New York milletvekili Gregory Meeks’in, Rus dizelinin yeniden küresel pazara sunulmasını engellemeyi amaçlayan ve iki partiden destek alan bir yasa tasarısı sunduğu belirtiliyor.

3. İsrail’e askerî yardımlara kısıtlama

İsrail’in Gazze’deki savaşı, Filistinli sivillerin kayıpları ve işgal altındaki Batı Şeria’da devam eden şiddet, Demokratlar arasında İsrail’e verilen desteğin sorgulanmasına yol açtı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Cumhuriyetçiler arasındaki yakın ilişkiler de bu tartışmalarda etkili oldu.

Demokratların Kongre’de çoğunluğu kazanması halinde, İsrail’e yönelik askerî yardımların kısıtlanması veya durdurulması gündeme gelebilir. ABD’nin İsrail’e sağladığı askerî yardım, geçen mali yılda 3,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Temsilciler Meclisi’ndeki Demokratların yaklaşık yarısının bu yaz İsrail’e yapılan yardımların kesilmesi yönünde oy kullandığı belirtiliyor. Bu girişime karşı çıkan bazı milletvekilleri ise ağır bombalar gibi belirli silahların İsrail’e tedarikine kısıtlama getirilmesini destekliyor.

4. Askerî harcamaların azaltılması, dış yardımların yeniden başlatılması

Demokratların, Trump yönetiminin askerî harcamaları artırma planına karşı çıkmayı sürdürmesi bekleniyor. Trump, bu yıl askerî bütçenin yüzde 67 artırılarak 1,5 trilyon dolara çıkarılmasını talep etti. Ancak Demokratlar, İran savaşı konusunda Kongre’ye danışılmamasını ve sosyal programlarda yapılan kapsamlı kesintileri gerekçe göstererek Senato’da bu girişimi engelledi.

Trump yönetiminin Kongre tarafından onaylanan milyarlarca dolarlık dış yardımı dondurması veya iptal etmesi de Demokratların tepkisini çekti.

Demokratların Kongre’de güç kazanması durumunda, kesintiye uğrayan dış yardımların yeniden başlatılması için girişimlerde bulunabileceği belirtiliyor. Ancak bu adımların hayata geçirilmesi, Kongre’deki oy dağılımına ve başkanlık vetosu gibi anayasal engellere bağlı olacak.

Ara seçimlerin sonucu, Trump yönetiminin dış politika kararları üzerindeki Kongre denetiminin kapsamını belirleyen önemli etkenlerden biri olacak.