Irak’ın sınır kapısı kararı: Bağdat, Tahran ve Washington arasında gerilim

Irak hükümetinin İran sınırındaki Şeyb Sınır Kapısı’nı ikinci bir duyuruya kadar kapatma kararı, ülkenin güneyindeki Meysan vilayetinde tepkilere neden oldu. Sınır kapısının yeniden açılmasını isteyen protestocular yolları kapatırken, yerel yöneticiler hükümete kararını geri alması için süre verdi.

Bağdat yönetimi kapatma kararını teknik ve lojistik hazırlıkların tamamlanmamış olmasıyla açıklarken, Tahran önceden bilgilendirilmediğini belirterek tepki gösterdi. İran yanlısı Iraklı silahlı gruplar ise sınır kapıları ve havalimanlarına ilişkin hükümet kararlarında Washington’un etkili olduğunu iddia etti.

Meysan’da protestolar: Sınır kapısının açılması isteniyor

Irak’ın Meysan vilayetinde onlarca kişi, Şeyb Sınır Kapısı’nın kapatılmasını protesto etmek amacıyla petrol şirketlerine giden ana yolu trafiğe kapattı.

Shafaq News’in aktardığına göre göstericiler, kritik öneme sahip Bazargan yolunu kapatarak hükümetten kararını geri almasını isteyen sloganlar attı. Gösteri bölgesinde yoğun güvenlik önlemleri alındı.

Meysan Vilayet Meclisi Başkanı Mustafa Dair el-Muhammedavi, federal hükümete sınır kapısını yeniden açması için perşembe gününe kadar süre verdi. Muhammedavi, taleplerin karşılanmaması durumunda sivil itaatsizlik ve yolların kapatılması gibi adımlar atılabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca kapatma kararının sürmesi halinde Meysan’ın Irak’tan ayrılabileceğini öne sürdü.

Şeyb Sınır Kapısı, Irak ile İran arasındaki ticaret açısından önem taşıyor. Ticaret ve petrol sektörlerinin bölge ekonomisindeki ağırlığı nedeniyle kapatma kararının yerel ekonomik faaliyetleri olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.

Shafaq News’in haberine göre kararın ardından vilayette sebze ve meyve fiyatlarında keskin artış yaşandı. Vatandaşlar da sosyal medya üzerinden ticari geçişlerin yeniden başlatılması çağrısında bulundu.

Bağdat teknik gerekçeleri savunuyor, Tahran tepki gösteriyor

Irak hükümeti, 20 Ekim’de Şeyb Sınır Kapısı’nın ikinci bir duyuruya kadar kapatılmasına karar verdi. Hükümet Sözcüsü Haydar el-Abudi, kararın gerekçesini sınır kapısının işletilmesi için gerekli teknik, teknolojik ve geliştirme çalışmalarının tamamlanmamış olmasıyla açıkladı.

Irak Haber Ajansı’na konuşan el-Abudi, faaliyetlerin durdurulmasının teknik ve lojistik hazırlık seviyesini yükseltmeyi amaçladığını belirtti. Ayrıca İran’la ticaretin sürdürülebileceği başka sınır kapılarının da bulunduğunu ifade etti.

Ancak karar Tahran’ın tepkisini çekti. İran İçişleri Bakanlığı, Bağdat’tan kapatma öncesinde herhangi bir bildirim almadıklarını açıkladı.

İran’ın Bağdat Büyükelçiliği de Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin aşiretler ve bataklık bölgelerinden sorumlu danışmanı Abdülemir Tayban’ın açıklamalarına tepki gösterdi. Tayban, Şeyb ve Şelemçe sınır kapılarının Irak’ın güneyine zarar verdiğini öne sürmüş, bu geçiş noktalarını İran’dan uyuşturucu ve sahte para kaçakçılığıyla ilişkilendirmişti.

Büyükelçilik, söz konusu ifadeleri “asılsız iddialar” olarak nitelendirerek Irak’taki ilgili makamlardan iki ülke arasındaki ilişkilere zarar verdiğini savunduğu açıklamalara karşı tutum almalarını istedi.

Irak hükümetinin büyükelçilik açıklamasına henüz yanıt vermediği ve kapatma kararını geri aldığına ilişkin bir duyuru yapmadığı bildirildi.

Silahlı gruplar ABD’yi suçluyor

Meysan’daki protestolar sürerken İran yanlısı Iraklı silahlı gruplar da ABD’ye yönelik suçlamalarını artırdı. Gruplar, hükümetin İran’la bağlantılı sınır kapıları ve havalimanlarına ilişkin kararlarında Washington’un etkili olduğunu iddia etti.

Silahlı gruplar, 30 Eylül ile 23 Ekim arasında ABD’ye ait savaş ve keşif uçaklarının Irak hava sahasında 171 ihlal gerçekleştirdiğini belgelediklerini ileri sürdü.

Söz konusu uçuşları Irak’ın egemenliğinin ihlali olarak nitelendiren gruplar, Bağdat ile Washington arasında imzalanan anlaşma ve taahhütlerin çiğnendiğini savundu. Irak hükümetinden hava hareketliliğine ilişkin tutumunu açıklamasını ve ABD ile yürürlükteki mutabakatların içeriğini kamuoyuyla paylaşmasını istedi.

Silahlı gruplar, iddia ettikleri hava sahası ihlalleriyle hükümetin sınır kapıları ve havalimanlarına yönelik kararları arasında da bağlantı kurdu. Bu kararların Irak’ın bağımsız hareket etme kapasitesine ilişkin soru işaretleri doğurduğunu öne sürdü.

Ancak açıklamada iddia edilen ihlallerin gerçekleştiği bölgeler ve uçuşlara katılan uçaklar hakkında ayrıntı verilmedi. ABD’nin Şeyb Sınır Kapısı’nı