Irak Başbakanı: YBŞ ile Şengal Dağı’nın orduya devri ve YBŞ’lilerin Haşdi Şabi’ye katılması konusunda anlaştık

Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi, hükümetinin son beş aylık çalışmalarını değerlendirdiği açıklamasında güvenlik, ekonomi, enerji ve dış politikaya ilişkin mesajlar verdi.

23 Ekim’de Irak resmi medyasına konuşan Zeydi, göreve geldiğinde ülkenin yaptırımlar ve büyükelçiliklerin çekilmesi gibi sonuçlar doğurabilecek uluslararası bir izolasyon riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Zeydi, hükümetinin bu tehlikeyi bertaraf ettiğini savunarak uluslararası toplumun Irak devletinin bazı silahlı gruplar tarafından kontrol edildiğini düşündüğünü söyledi.

Silahlı gruplara 30 Haziran 2027’ye kadar süre

Irak’taki silahlı grupların durumuna değinen Zeydi, göreve başlamasından bu yana devlet otoritesinin güçlendirilmesine odaklandıklarını belirtti.

Toplam yedi silahlı gruptan beşiyle mutabakata vardıklarını açıklayan Zeydi, bu gruplardan üçünün dosyasının kapatıldığını, diğer ikisiyle görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

Zeydi, “30 Haziran 2027’ye kadar devlet otoritesi dışında hiçbir silah kalmayacak ve yakın gelecekte Irak silahlı gruplardan arınmış bir ülke olacak” dedi.

Yabancı güçlerin çekilmesiyle silah taşıma gerekçesinin ortadan kalktığını savunan Zeydi, silah taşımanın bir meslek haline gelemeyeceğini ifade etti.

YBŞ ile Şengal Dağı konusunda mutabakat

Yabancı askeri güçlerin Irak’taki varlığına da değinen Zeydi, ülkede muharip veya askeri danışman sıfatıyla hiçbir ABD askerinin kalmadığını ve ABD’nin tüm üslerini devrettiğini öne sürdü. Türkiye ile Türk güçlerinin çekilmesi konusunda görüşmelerin sürdüğünü de belirtti.

Şengal’e ilişkin açıklamasında Zeydi, YBŞ ile Şengal Dağı’nın Irak ordusuna teslim edilmesi ve YBŞ mensuplarının Haşdi Şabi bünyesine katılması konusunda anlaşmaya vardıklarını söyledi. Zeydi, bu düzenlemeyle bağlantılı olarak Irak ordusunun Başika üssünü de devralacağını açıkladı.

Ceyhan boru hattı yeniden devreye alınacak

Bölgesel gerilimler ve Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle petrol ihracatında istikrarsızlık yaşandığını belirten Zeydi, Irak’ın tek bir ihracat güzergâhına bağımlı kalmaması gerektiğini söyledi.

Zeydi, petrol taşımacılığını çeşitlendirmek amacıyla yeni boru hattı ağları oluşturmak, tanker taşımacılığını kullanmak ve Ceyhan boru hattını yeniden faaliyete geçirmek için çalıştıklarını belirtti.

Petrol dışı gelirlerin bütçedeki payını yüzde 8’den yaklaşık yüzde 19’a çıkardıklarını söyleyen Zeydi, hedeflerinin bu oranı yüzde 30’a yükseltmek olduğunu kaydetti. Irak’ın 2032’ye kadar günlük petrol üretim kapasitesini 10 milyon varile çıkarmayı planladığını da aktardı.

Dolar kuru ve ekonomik tedbirler

Irak dinarının dolar karşısındaki değerine ilişkin eleştirileri yanıtlayan Zeydi, önceki kur kararının vatandaşlardan çok döviz komisyoncularına yarar sağladığını savundu.

Maaşlar ve temel harcamalar için Irak’ın aylık 10 trilyon dinardan fazla kaynağa ihtiyaç duyduğunu belirten Zeydi, ABD’nin silahlı grupların eline geçebileceği endişesiyle durdurduğu nakit dolar akışının müzakereler sonucunda aylık 500 milyon dolara çıkarıldığını söyledi. Bu miktarı 1 milyar ila 2,5 milyar dolar aralığına yükseltmek için çalıştıklarını belirten Zeydi, piyasada 100 doların 155 bin dinara veya daha düşük bir seviyeye gerilemesinin beklendiğini ifade etti.

Yolsuzlukla mücadele ve ücretsiz konut arsası

Zeydi, yolsuzlukla mücadele kapsamında tüm sözleşmelerin Mali Denetim Divanı’nın ön denetimine tabi tutulacağını açıkladı. Rafineri sektörünün düzenlenmesi ve petrol israfının önlenmesiyle kamu hazinesine yılda yaklaşık 20 trilyon dinar kazandırmayı hedeflediklerini söyledi.

Bakan ve valilerin çalışmalarının yakından izlenmesi için güvenlik kurumlarına talimat verdiğini belirten Zeydi, yolsuzlukla mücadelede kamu kaynaklarının korunmasının öncelikli olduğunu vurguladı.

Başbakan ayrıca mülkü bulunmayan Iraklı ailelere, su, elektrik, yol, okul ve hastane gibi altyapı hizmetleri tamamlanmış 1 milyon konut arsasının ücretsiz dağıtılacağını duyurdu.

Kalkınma Yolu Projesi ve bölgesel ilişkiler

Irak’ın bölgesel savaşlara dahil olmayacağını belirten Zeydi, ülkesinin çatışmaların tarafı olmak yerine tarafları bir araya getiren bir merkez olmasını istediklerini söyledi.

İran ile sınırların kapatılmasının gıda ve sebze ithalatı nedeniyle Irak ekonomisine zarar vereceğini ifade eden Zeydi, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleriyle ilişkileri stratejik olarak nitelendirdi.

Zeydi, bütçenin onaylanmasının ardından Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Kalkınma Yolu Projesi çalışmalarının başlayacağını belirtti. Gösterilerin meşru bir anayasal hak olduğunu da söyleyen Irak Başbakanı, hükümetinin görev süresinin sonuna kadar devlet inşasına yönelik çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti.