Irak’ta silahlı gruplardan hükümete iki şart

Irak hükümetinin, ülkedeki silahlı gruplarla çatışma yerine diyalog yolunu tercih ettiği ve bu kapsamda görüşmelerin sürdüğü bildirildi. Görüşmelerde bazı grupların silah bırakma konusunda belirli ölçüde esneklik gösterdiği belirtildi.

Rûdaw’a konuşan ve görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan Iraklı bir güvenlik kaynağı, hükümet ile silahlı gruplar arasındaki müzakerelerin devam ettiğini söyledi. Kaynak, Ketaib Seyyidüşşüheda Genel Sekreteri Ebu Ala el-Velai’nin de grubunun silah bırakması konusunda “bir ölçüde esneklik gösterdiğini” ifade etti.

Kaynağa göre silahlı grupların silah bırakma karşılığında öne sürdüğü başlıca şartlar arasında ABD güçlerinin 30 Eylül’e kadar Irak’tan tamamen çekilmesi ve Heşdi Şabi mensuplarının hizmet ve emeklilik haklarını düzenleyen yasa tasarısının kabul edilmesi bulunuyor.

Heşdi Şabi yasası görüşmelerin önemli başlıklarından

Heşdi Şabi mensuplarının hizmet ve emeklilik haklarını düzenleyen yasa tasarısı, Ağustos 2023’te Irak hükümeti tarafından kabul edilerek görüşülmek üzere Meclis’e gönderilmişti. Ancak tasarının içeriği üzerindeki anlaşmazlıklar ve ABD’nin tepkisi nedeniyle henüz yasalaşmadı.

Tasarı, Heşdi Şabi üyelerinin idari, mali ve hukuki durumlarını düzenlemeyi ve bu kişilerin haklarını ordu ve polis gibi diğer Irak güvenlik güçleriyle uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor.

Gruplar Heşdi Şabi bünyesine katılmak istiyor

Güvenlik kaynağı, silah bırakmaları halinde grupların mensuplarının bireysel silahlı unsurlar olarak Heşdi Şabi bünyesine katılmasına izin verilmesini talep ettiğini belirtti.

Irak hükümetinin ise bu talebi kabul etmeye hazır olduğu ifade edildi.

Görüşmelerin seyrine ilişkin değerlendirmede bulunan güvenlik kaynağı, tarafların çatışmadan ziyade uzlaşıya yakın olduğunu söyledi. Kaynak, iki tarafın büyük ihtimalle 30 Eylül’den önce bir anlaşmaya varacağını, ancak silah bırakma sürecinin fiilen başlamasının eylül ayından sonraya kalabileceğini belirtti.

Kaynak, silahların bırakılması ve grupların yeniden yapılandırılmasının zaman alacağını vurguladı.

Hükümetin hedefi: Silahların devlet kontrolüne alınması

Silahların devlet kontrolüne alınması, Irak Başbakanı Ali Zeydi hükümetinin programındaki temel başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Zeydi, çeşitli açıklamalarında 30 Eylül’den sonra devlet dışında herhangi bir silahlı gücün bulunmaması gerektiğini belirtmişti.

Hükümetteki başlıca siyasi tarafların büyük bölümünün yer aldığı Devlet Yönetim Konseyi’nin kararına göre de bu tarihten sonra devlet dışında faaliyet gösteren silahlı yapıların varlığı ve yasa dışı faaliyetler, Terörle Mücadele Yasası kapsamında değerlendirilecek.

Zeydi ayrıca Irak Parlamentosu Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı Halid Ubeydi ve komisyon üyeleriyle yaptığı toplantıda, silahların devlet kontrolünde sınırlandırılması amacıyla bir yasa tasarısı hazırlanması ve anayasal prosedürlere uygun şekilde Meclis’e sunulması talimatını vermişti.